Dış ticarette ödeme yöntemleri ve uygulamada karşılaşılan sorunlar

Bu çalısmanın amacı, dıs ticarette kullanılan pesin ödeme, mal mukabili ödeme, konsinye satıs, vesaik mukabili ödeme ve akreditif olarak sıralanan baslıca ödeme yöntemlerini incelemektir. Hangi ödeme yönteminin kullanılacagı alıcı ve satıcı arasındaki anlasmaya göre belirlenmektedir. Farklı ülkelerde yasayan ve birbirlerini tanımayan alıcı ve satıcı uluslararası ticaretten kaynaklanabilecek riskleri karsılıklı olarak azaltmaya çalısırlar. Alıcı siparis verdigi malı istedigi özelliklerde ve zamanında alacagını, satıcı ise sattıgı malın bedelini tahsil edecegini bilmek ister. thalatçıya ve ihracatçıya sagladıgı güvenceler nedeniyle en çok kullanılan ödeme yöntemi olan akreditif, uluslararası ticaretin can damarı olarak nitelendirilmektedir. Akreditif, alıcının (amir) talep ve talimatına dayanarak bir bankanın (amir banka) belirli bir parayı, belirli bir tarihe kadar ve belirli belgeler karsılıgında ve öngörülen sartların yerine getirilmesi kaydıyla satıcıya (lehtar) ödeme yapacagını taahhüt etmesidir. Akreditif, alıcı ve satıcının arasındaki satıs sözlesmesinden bagımsızdır. Akreditife taraf olan bankalar, belgeler üzerinden islem yaparlar ve mala iliskin sorunlarla ilgilenmezler. Akreditifli islemler, Milletlerarası Ticaret Odası'nın Akreditifler çin Bir Örnek Kuralları'na dayanılarak yürütülür. Bu kuralların UCP 600 adı verilen yeni revizyonu 01.07.2007 tarihinde yürürlüge girecektir. 107 Türkiye'de ödeme yöntemlerinin dagılımı ithalat ve ihracat açısından yıllar itibarıyla incelendiginde dikkat çekici sonuçlara ulasılmıs olup, bu sonuçlar ödeme yönteminin seçiminde risk seviyesinin belirleyici oldugu varsayımını dogrulamamıstır. Yapılan inceleme sonucunda, ithalatçıların pesin ödeme yöntemini, ihracatçıların ise mal mukabili ödeme yöntemini kullanarak dıs ticaret faaliyetlerini yürütmekte oldukları görülmektedir. Türkiye'de dıs ticaretle ugrasan ithalat ve ihracatçıların ödeme yöntemi seçiminde risk unsurunu dikkate almadıkları ve kendileri için en yüksek riski tasıyan ödeme yöntemini agırlıklı olarak kullandıkları sonucuna ulasılmıstır. Anahtar Sözcükler 1. Uluslararası Ticaret 2. Ödeme Sekilleri / Ödeme Yöntemleri 3. Akreditif 4. thalat 5. hracat 6. thalat