Dünya Bankası ve yoksullukla mücadele stratejilerinin bir analizi

Bu çalışma, Dünya Bankası?nın yoksulluğu azaltma politikalarını ve kurumun yoksulluğa bakış açısını tarihsel ve karşılaştırmalı olarak inceler. Dünya Bankası açıldığı dönemde, yoksullukla mücadele için kurulmuş bir kurum olmasa da, özellikle son yıllarda, kurumun bu amacının öncelikli olduğu, kurum başkanlarınca sıklıkla vurgulanmıştır. Bu çalışma, bu politika değişiminin nasıl ve neden olduğunu ve kurumun şuan ki yoksullukla mücadele politikalarının neler olduğunu anlamayı ve açıklamayı amaçlamıştır. Bunun için, önce Banka?nın 1940?lardan bu yana gelişimi tarihsel olarak incelendi. Sonrasında yoksulluk literatürdeki bakış açılarını özetlenip, Dünya Bankası?nın son yıllarda öne çıkan Kapsamlı Kalkınma Çerçevesi ve Dünya Kalkınma Raporlarında açıklanan görüşler yoksulluk literatürü dikkate alınarak incelendi. Son olarak, kalkınma alanında Birleşmiş Milletler?e bağlı çalışan kurumların genel bakış açısı olan hak temelli kalkınma anlayışıyla Dünya Bankası?nın görüşlerini karşılaştırılıp Dünya Bankası?nın bu görüşten faydalanabileceği noktaları vurgulandı. Bu çalışmada Dünya Bankası?nın yoksulluk literatüründeki gelişmeleri yakından takip ettiği ve Dünya Kalkınma Raporu gibi, araştırma çalışmalarında yeni görüş ve metotları, içermeye istekli ve açık olduğu gözlenmiştir. Bu açıdan, Banka?nın görüşünün kendi içinde tutarlı olmasındansa daha kapsamlı olmasına çabaladığı sonucuna varılmıştır. Hak temelli bir kalkınma anlayışının, Banka politikalarına, politikalarının insanların gözünde meşruluğunun artması, politikaların kendi içinde daha tutarlı olmasının sağlanması, uluslararası sivil toplum desteğinin artması ve Birleşmiş Milletler kuruluşlarıyla daha uyumlu çalışma olanağını yaratması açısından faydalı olduğu ifade edildi. Özetle, bu çalışma Dünya Bankası araştırmalarının içerik olarak zenginliğini, en son verileri ve çalışmaları yakından takip edişini ve değişime ve yeniliklere açık oluşunu takdir eder. Buna rağmen, şuan ki dünyadaki yoksulluk durumu ve Banka?nın hak temeli bir kalkınma bakış açısından kaçınması göz önünde tutularak Banka?nın yoksullukla mücadelesinde kendi kısıtlamaları ve çelişkilerinin (örneğin ABD dış politikasının yoğun etkisi ve pazara yönelik makroekonomik reformlar konusunda Banka içinde süren dirençli ısrar gibi) etkisinde olduğu ifade edildi.Anahtar sözcükler: Yoksulluk, Dünya Bankası, yoksulluğu azaltma politikaları, Kapsamlı Kalkınma Çerçevesi, hak temelli kalkınma anlayışı, kalkınma hakkı, Birleşmiş Milletler, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı.