An application of exclusion theory to world politics: Core-periphery relations in Middle East history

Bu tezin iddiası, dünya siyasi ilişkilerinin sistem yaklaşımı bakımından değerlendirilmesi durumunda, ilişkilerin ana şemasının devlet merkezli olmak yerine, merkez ve çevre dikotomisi üzerine kurulabileceği yönündedir. Bu bakışla, dünya siyasetinde altta yatan ilişki merkez ve çevre arasındaki ilişkidir ve bu ilişki "içerme" ve "dışlama" dinamiklerinin karşıtlığı üzerine kuruludur. İçerme ve dışlama kavramları Niklas Luhmann'ın sistem teorisinden adapte edilmiş ve bu kavramlara dayanarak yeni bir model önerilmiştir. Daha sonra bu model, antik Mezopotamya döneminden başlayarak Osmanlı-Safevi dönemine kadar olan süreçteki Orta Doğu tarihine uygulanmıştır. Bu bölgenin ve bu dönemin seçilmesindeki birinci sebep, bunların Uluslararası İlişkiler disiplininde genel olarak az çalışılması olarak öne çıkmaktadır. İkinci olarak bu bölge ve dönemde, tarihte ilk defa dünya siyasi ilişkilerinden bahsedilmeye başlanmıştır. Somut dönemler ile ilgili çalışmamızda elde ettiğimiz bulgularımız, geliştirdiğimiz teorik çerçeve ile büyük ölçüde uyumluluk göstermektedir. Şöyle ki: (1) Dünya siyasetinin, devlet merkezli yaklaşımdan ziyade merkez-çevre ilişkileri gözlüğünden okunması daha anlamlıdır. (2) Merkez-çevre ilişkilerinde ana eğilim dışlamadır. (3) Çevre, merkezle olan ilişkilerinde içerme arayışındadır. (4) Merkez bölgeler birbirlerinin hasmı olmayıp tam tersine işbirliği içerisindedirler. (5) Çevre kendi içerisinde bir bütünlük arz etmemektedir.