Dünyada ve Türkiye'de gemi sağlık kontrolü yöntemlerinin araştırılması

Günümüzde ticaretin artması ile birlikte eskiden beri en çok rağbet gören taşımacılık türü olan deniz taşımacılığı da artmıştır. Bu artış günümüz teknolojisi ve tıbbi gelişmelere rağmen tedavisi bulunamayan bir çok bulaşıcı hastalığın ülkeler arasında yayılma riskini de beraberinde getirmiştir. Ölümcül bulaşıcı hastalıkların artması ve bu hastalıkların ticaret yolları ile ülkelere yayılması sonucunda ülkelerin bir çoğunda nüfusa etki edecek sayıda ölümler yaşanmıştır. Bulaşıcı hastalıkların karayolu, havayolu, demiryolu ve denizyolu ile eşya ve yolcu taşımacılığı vasıtasıyla ülkelere yayılmasını engellemek icin her ülke çeşitli önlemler almaktadır. Bu önlemler Dünya Sağlık Örgütü liderliginde belli standartlar haline getirilmiştir. Bu standartların, bir merkez tarafından belirlenmiş olmasına rağmen yine de ülkeler arasında çeşitli uygulama farklılıkları bulunmaktadır. Uygulama farklılıkları, yetkili birimler, yerinde veya uzaktan kontrol, dökümantasyon formatı gibi farklı alanlarda görülebilmektedir. Bu çalışmamızda, deniz taşımacılığı nedeni ile bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önlemek amacıyla alınan önlemler, dünya limanları ve boğazlarında gerçekleştirilen sağlık kontrolleri, bu kontrollerin uygulama yöntemleri incelenmiştir. Uygulamaların Türkiye'de gerçekleştirilen sağlık kontrolü uygulamaları ile karşılaştırmaları yapılarak farklılıklar ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu farklılıklara etki eden uluslararası anlaşmalar da araştırılarak Türk Boğazlarında gerçekleştirilen sağlık kontrolü uygulamaları üzerine bir model geliştirilmeye çalışılmıştır. Anahtar kelimeler: Deniz taşımacılığı, bulaşıcı hastalıklar, sağlık denetimleri, dünya limanları, boğazlar