Düşük karbonlu ve düşük alaşımlı bir çelikte kaynak enerjisinin ısının tesiri altında kalon bölge (ITAB)'nin yapısına etkisi

m ÖZET Yüksek Lisans Tezi DÜŞÜK KARBONLU VE DÜŞÜK ALAŞIMLI BİR ÇELİKTE KAYNAK ENERJİSİNİN ISININ TESİRİ ALTINDA KALAN BÖLGE (ITAB)'NİN YAPISINA ETKİSİ Mehmet ERO?LU Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Metalürji Eğitimi Anabilim Dalı 1 995, Sayfa : 88 Kaynak akımı, gerilimi ve hızını içeren enerji girişi veya ısı girişi kaynak sonrası oluşacak mikroyapı ve kaynağın özelliklerini belirleyen en önemli parametrelerden bir tanesidir^Bu parametre ısı çevrimiyle direkt ilişkilidir Bu nedenle, bu çalışmada kaynak yapılan numunelerin kalınlığı sabit tutulup, enerji girişi değiştirilerek, enerji girişinin kaynak bölgesi mikroyapısı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Böylece, kaynak sonrası mikroyapı belirlenmesi hedeflenmiştir. Enerji girişi 0.5 kj / mm'den başlayıp, 1.24, 1.76 ve 2.16 kj / mm şeklinde artmaktadır. Kaynak yapılan levha % 0.18 C, % 0.028 Si, % 1,040 Mn, % 0.017P ve % 0.008 S bileşime sahip olup, kalınlığı 1.25 cm dir. Kaynak yapılırken, ısı çevrimini kaydetmek ve 800 - 500 °C sıcaklıkları arasındaki soğuma süresini bulmak için datalogin sistemi kullanılmıştır Ayrıca,IV teorik bağıntılardan elde edilen ısı çevrimi eğrileri ile, data - login sisteminden elde edilen ısı çevrimi eğrileri karşılaştırılın ıştır. Kaynak sonrasında parçalar mekanik yolla kesildikten sonra zımparalama, parlatma ve %2'lik nltal çözeltisi içinde dağlama işleminden sonra, optik mikroskop kullanılarak metallografik muayeneye tabi tutulmuştur. Sertlik ölçümleri 5 Kg yük kullanılarak, vikers sertlik ölçüm cihazında yapılmıştır. Bu işlemler gerçekleştirildikten sonra, enerji girişi (ısı çevrimi), soğuma süresi ve mikroyapı ilişkisi kurulmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak; en küçük enerji girişinden en büyüğüne doğru, kaynak metalinde mikroyapı martenzft + bainltten asiküler ferrite ve iTAB'ın tane irileşen bölgesinde martenzitten perlit ve vvidmanstâtten ferrite doğru değişmektedir. İTAB'ın tane incelen bölgesinde İse, yapı genel olarak poligonal ferrit ve perlitten oluşmakta ve bir miktar martenzit bulunmaktadır. Data - login sistemiyle elde edilen ısı çevrimi eğrileriyle, teorik bağıntılardan elde edilen ısı çevrimi eğrilerinin çok İyi bir uyum içinde oldukları bulunmuştur. Böylelikle tozaltı kaynağında bu bağıntıların rahatlıkla kullanılabileceği söylenebilmektedir.