Düşük ve orta yükseklikteki binalarda zemin sınıfı ve lokasyonun yeterli derz mesafesi üzerindeki etkileri

Çalışma 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'ne (TBDY-2018) göre tasarlanmış 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10 katlı bitişik betonarme binalar arasında meydana gelen deprem etkileşimini önlemek için gerekli olan minimum derz mesafelerini araştırmıştır. Oluşturulan 56 farklı ikili bina modelinin üç farklı sismik lokasyon ve üç farklı zemin tipi üzerinde inşa edildiği varsayılmıştır. TBDY-2018 ile uyumlu 11 farklı deprem kaydı çifti (22 kayıt), üç farklı zemin tipi (ZC, ZD ve ZE) ve üç farklı lokasyon (Denizli, Kocaeli ve Adana) kullanılarak toplamda 11088 adet doğrusal elastik olmayan dinamik analiz yapılarak gerekli deprem derz mesafeleri elde edilmiştir. Elde edilen derz mesafeleri TBDY-2018 tarafından önerilen yöntemle kıyaslanmıştır. Çalışma sonuçları göz önüne alındığında, farklı zemin tipleri ve sismik lokasyonlar için sadece bina yüksekliğine dayanan derz mesafe hesabının yetersiz sonuçlar verdiği görülmüştür. Bitişik nizamlı binalar arasındaki gereken deprem derz mesafelerini tahmin etmek için çalışma kapsamında dört farklı basit yaklaşım önerilmiştir. Statik analiz gerekmeden bina yüksekliği, periyot oranı, lokasyon ve zemin tipi parametrelerine bağlı olarak derz mesafesi önerilen yaklaşımlarla kolay ve kullanışlı bir şekilde hesaplanabilir hale getirilmiştir.