Düzenli değişen ham petrol fiyat dalgalanmalarının Türkiye ekonomik gelişimine etkileri: Koronavirüs pandemisi (Covıd-19) durumu

Tezde petrol ithal eden bir ülke olarak Türkiye ekonomisi, makroekonomik toplamının pet-rol fiyatlarındaki dalgalanmalara verdiği tepkiye bakılarak incelenmiştir. Ayrıca tez, pan-demi sonrası koronavirüsün enerji ve hisse senedi piyasaları üzerindeki etkilerini tartışacaktır. Ayrıca tez, ham petrol türleri, üretimi ve diğer pazarlarla ilişkisi dahil olmak üzere birçok yönü analiz edecektir. Makroekonomik büyüklükler ise toplam sanayi üretim endeksi, TÜFE, nominal döviz kuru, toplam petrol ve diğer sıvılar üretimi ve doğal gaz ithalat fiyatları ile temsil edilecektir. Model 1 için kullanılan hata düzeltme modeli: Brent petrol fiyatına yönelik şokların Türkiye'nin makroekonomik büyüklükleri üzerindeki etkisinin analizi. Model 2: Koronavirüs vakalarının ham petrol fiyatları, hisse senedi fiyatı oynaklığı (VIX) ve Borsa İstanbul Endeksi (BIST-100) üzerindeki etkilerini otoregresif dağıtılmış gecikme modeli kullanarak inceler. Araştırma, Brent petrol fiyatlarına ait bilg-ileri iki modelde kullanacak ekonometrik ve analitik alanlara sahiptir. İlk olarak, Kasım/2000'den Temmuz/2021'e kadar aylık gözlemleri analiz edecek olan Brent ham pet-rol fiyatı ile Türkiye ekonomik büyüklükleri arasındaki korelasyon. İkinci olarak, Türki-ye'de ilk enfekte vakanın görüldüğü 11/Mart/2020 tarihinden 12/Nisan/2021 tarihine ka-dar geçen süreyi kapsayan günlük COVID-19 vakalarının petrol ve borsalar üzerindeki etkisinin tahmin edilmesi. Bu çalışma, COVID-19 pandemik değişimlerini dikkate alarak petrol fiyatları şoklarının Türkiye ekonomisi üzerindeki önemine dikkat çekerek mevcut literatüre katkı sağlayacaktır.