E-demokrasi uygulaması olarak katılımcı bütçeleme: "Komşu Meclisi" modeli

Bu çalışmanın amacı, katılımcı bütçeleme uygulamalarında yeni katılım araçlarının kullanılması aracılığıyla yerel yönetim düzeyinde güçlü bir e-demokrasi oluşturulabilmesi için nasıl bir yol izleneceğinin tespit edilmesidir. Çalışmanın temel araştırma sorusu ise "Yerel düzeyde e-katılım uygulaması olarak karşımıza çıkan e-katılımcı bütçelemenin, katılımcı demokrasinin güçlendirilmesi yolunda karşılaştığı engeller ve bu engellerin aşılmasında kullanılabilecek yöntemler nelerdir?" şeklinde belirlenmiştir. Buna bağlı olarak, çalışmada Antalya Muratpaşa Belediyesi'nin faaliyete geçirdiği "Komşu Meclisi" adlı Türkiye'nin ilk e-katılımcı bütçeleme projesi temel alınmıştır. Doküman analizi yöntemine başvurularak Komşu Meclisi uygulamasının internet sitesi analiz edilmiş, platformun hangi fonksiyonlara sahip olduğu ve sürecin nasıl işlediği öğrenilmeye ve anlaşılmaya çalışılmıştır. Ayrıca uygulamanın işleyişinde karşılaşılan engelleri belirlemek ve uygulamanın geliştirilmesi açısından gereklilikleri saptamak adına projenin uygulayıcıları olan Muratpaşa Belediyesi çalışanları ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen bulgular betimsel analiz yöntemi uygulanarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, Komşu Meclisi uygulaması katılımcı bütçelemenin dünyadaki diğer örnekleriyle de karşılaştırılarak yorumlanmış ve uygulamaya ilişkin getirilen öneriler üzerinden Türkiye'de hem çevrimiçi hem de fiziksel olarak uygulanabilecek hibrit bir katılımcı bütçeleme modeline ulaşılmıştır. Bu kapsamda, önerilerin ve projelerin yüz yüze toplantılarda/buluşmalarda birlikte tartışılarak hazırlanması ve ondan sonraki aşamalarda bilgi ve iletişim teknolojilerinden daha yoğun bir şekilde yararlanılmasının uygulamayı daha iyi hale getireceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, çok paydaşlı bir organizasyonel yapının kurulmasına yönelik fikirler üretilerek oydaşmacı bir katılımcı bütçeleme tasarlanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın önemi ise, yerel demokrasinin sağlanmasında geleneksel katılım yolları üzerine yoğunlaşmış alanyazına, yenilikçi bir katılım yolu olarak çevrimiçi katılımcı bütçelemenin taşıdığı potansiyeli kazandırmayı amaçlamasından ve yerel demokrasiyi güçlendirmek adına Türkiye özeğinde uygulanabilecek bir katılımcı bütçeleme modeli sunmasından gelmektedir. Dünyadaki önemli kentlerin yaklaşık son 10 yıldır uygulamaya başladığı hibrit katılımcı bütçeleme uygulamalarının akademik çalışmalara henüz yeni yeni yansıdığı düşünüldüğünde, bu çalışmanın gelecekteki araştırmacılara ve konuya ilişkin gerçekleştirilecek projelere rehberlik etmesi beklenmektedir.