E-spor oyuncularının dijital oyun bağımlılıkları ile kompulsif spor tüketim özelliklerinin incelenmesi

YILMAZ, Volkan. E-Spor Oyuncularının Dijital Oyun Bağımlılıkları ile Kompulsif Spor Tüketimi Özelliklerinin İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Ardahan, 2024. Bu çalışmada "E-Spor Oyuncularının Dijital Oyun Bağımlılıkları İle Kompulsif Spor Tüketimi Özelliklerinin" incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 18 yaş üzerinde olan 356'sı (%70,6) erkek ve 148'i(29,4) kadın toplam 504 kişi oluşturmuştur. Araştırmada, betimsel araştırma yöntemlerinden olan tarama (survey) modeli kullanılmıştır. Verilerinin toplanmasında, araştırmacı tarafından oluşturulmuş "Kişisel Bilgi Formu", Lemmens ve diğerleri (2009) tarafından geliştirilen Türkçe uyarlama çalışması Irmak ve Erdoğan (2015) tarafından yapılan "Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği" ve Aiken ve diğerleri (2018) tarafından geliştirilen, Türkçe uyarlama çalışması Aygün ve Çüm (2023) tarafından yapılan "Kompulsif Spor Tüketimi Ölçeği" kullanılmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Veriler ortalama (ort) ve standart sapma (sd) olarak sunulmuştur. Verilerin normal dağılımı için Kolmogorov-Smirnov testi kullanılmış ve verilerin normal dağıldığı görülmüştür. Cinsiyet, medeni durum, çalışma durumu, aktif spor yapma durumu ve dijital oyun oynama durumu değişkenlerinde Independent Samples T (ikili karşılaştırmalar için) testi, yaş, eğitim durumu, meslek, bölge ve oyun saati karşılaştırmaları ise One Way ANOVA (ikinden fazla karşılaştırmalar için) testi kullanılmıştır. Gruplar arasındaki anlamlı farkın belirlenmesinde ise Post hoc testlerinden LSD testi uygulanmıştır. Anlamlı çıkanlar için "Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği" ve "Kompulsif Spor Tüketimi Ölçeği" arasındaki korelasyonu belirlemek için ise Pearsan Chi-Square testi kullanılmıştır. Araştırmanın "Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği" Cronbach's Alpha değeri 0,87, "Kompulsif Spor Tüketimi Ölçeği" Cronbach's Alpha değeri 0,94 olarak tespit edilmiştir. Çalışmada istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonucunda Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeğinin Independent Samples T testi analizinde; cinsiyet (p=0,00), çalışma durumun (p=0,03) ve dijital oyun oynama durumuna göre (p=0,00) anlamlı farklılık görülmektedir. Dijital oyun bağımlılığı ölçeğinin One Way ANOVA testi ile analizinde ise; sadece oyun saati değişkenin de anlamlı fark görülmüştür (p=0.00). Kompulsif spor tüketimi ölçeğinin Independent Samples T testi analizinde; medeni durum (p=0,00), çalışma durumunu (p=0,00), aktif spor yapma durumuna göre orta düzey (p=0,00), dijital oyun oynama durumu (p=0,01) ve dijital oyun oynama durumuna göre anlamlı farklılık görülmüştür. Kompulsif Spor Tüketimi Ölçeğinin One Way ANOVA testi ile analizinde ise; yaş (p=0,00), meslek (p=0,02), yaşadığı bölge (p=0,00) değişkenine göre anlamlı fark görülmüştür.