Ebeveynlerin duygu sosyalleştirme becerileri ile okul öncesi çocukların duygu düzenleme ve sosyal yetkinlik becerileri arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amaçlarından biri, okul öncesi çocukların duygu düzenleme ve sosyal yetkinlik becerilerinin çocukların ve ebeveynlerinin bazı kişisel ve demografik özelliklerine göre incelenmesi, ikincisi ise ebeveynlerin duygu sosyalleştirme becerileri ile çocukların duygu düzenleme ve sosyal yetkinlik becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırmanın katılımcıları, okul öncesi eğitime devam eden 5 ve 6 yaş grubundaki 102 çocuğun sınıf öğretmenleri ve bunlar arasından 52 çocuğun ebeveyninden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; 'Duygu Düzenleme Ölçeği', 'Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme Ölçeği-30', 'Çocukların Olumsuz Duyguları ile Baş Etme Ölçeği' ve 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde, çocukların ve ebeveynlerinin kişisel ve demografik özelliklerine göre gruplar arası karşılaştırmalar için Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis-H testi, ebeveynlerin duygu sosyalleştirme becerileri ile çocukların duygu düzenleme ve sosyal yetkinlik becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla Spearman korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırmada, sosyal yetkinlik yönünden; kız çocuklar, tek çocuk olanlar, okul dışında başka çocuklarla sıklıkla görüşen, bebeklik döneminde aile büyüklerinin bakım verdiği, anne ve babası 35 yaşından büyük, annesi üniversite mezunu olan ve ebeveyni ile sıklıkla zaman geçiren çocuklar lehine anlamlı farklılıklar olduğu bulunmuştur. Sosyal yetkinliğin diğer bir boyutu olan kızgınlık/saldırganlık düzeyinin ise; erkek çocuklarda, okul öncesi eğitime 1 yıl ve 3 yıl devam eden, sorunlu/sıkıntılı bebeklik dönemi geçiren çocuklarda daha yüksek olduğu bulunmuştur. Diğer yandan duygu düzenlemenin çocukların birtakım özelliklerine göre genel olarak farklılık göstermediği, sadece duygu düzenlemenin bir boyutu olan değişkenlik/olumsuzluk boyutunda erkek çocuklar, ebeveyni ile orta sıklıkta zaman geçiren ve sorunlu/sıkıntılı bebeklik geçiren çocuklar lehine anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Duygu düzenlemenin bir boyutu olan anksiyete/içe dönüklük düzeyinin, babası üniversite mezunu olan çocuklarda daha yüksek olduğu bulunmuştur. Çocuklarda duygu düzenleme ve sosyal yetkinlik becerilerinin; çocukların yaşı, kendinden yaşça büyük kardeşin olup olmaması, ebeveynin algıladığı gelir düzeyi ve ebeveynin çocuk gelişimi ile ilgili yayın ve eğitimleri takip etme sıklığına göre farklılık göstermediği bulunmuştur. Ayrıca ebeveynlerin duygu sosyalleştirme becerilerinden problem odaklı tepkileri ile çocukların duygu düzenleme becerileri arasında düşük düzeyde pozitif bir ilişki bulunmuştur. Araştırmanın sonuçları alan yazındaki başka bulgularla tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Duygu Düzenleme, Sosyal Yetkinlik, Duygu Sosyalleştirme, Okul Öncesi Çocuklar