Kafein ve kotininin birlikte verilmesinin gökkuşağı alabalığında (Oncorhynchus mykiss) antioksidan enzim aktiviteleri üzerine etkisi

Kafein kahve, çay ve kakaoda bulunmaktadır. Kotinin, nikotinin bir metabolitidir. Nikotin tütünde bulunmaktadır. Günlük hayatımızda bu kimyasalların her ikisine de maruz kalıyoruz. Bu kimyasalların etkileri balıklarda iyi bilinmemektedir. Bu çalışmada amacımız, gökkuşağı alabalığında (Oncorhynchus mykiss) kafein ve kotininin glutatyon S-transferaz (GST), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz ve glutatyon redüktaz (GR) aktiviteleri üzerine etkisini belirlemektir. Bu amaçla balık çiftliğinden 48 balık alınarak tek başlarına veya birlikte 50 µg/L kafein ve kotinine 48 saat süreyle maruz bırakılmıştır. Balıklar cinsiyete göre ayrılmıştır. Karaciğerler alınmıştır ve her karaciğer dokusundan sitozoller hazırlanmıştır. Kotinin ile muamele edilen ve birlikte uygulama gruplarının erkek balıklarında GST aktivitesi anlamlı ölçüde erkek kontrol grubundan farklı bulunmuştur. Kafein ile muamele edilen erkek balıklarda katalaz aktiviteleri erkek birlikte uygulama grubundan önemli ölçüde farklı bulunmuştur. Kotinin ile muamele edilen erkek balıkların glutatyon peroksidaz aktiviteleri, erkek kontrol grubundan önemli ölçüde farklı bulunmuştur. Ölçülen bu aktivitelerde dişi gruplarında fark yoktur. Erkek ve dişi balık gruplarında glutatyon redüktaz aktivitelerinde anlamlı bir fark yoktur. Bu çalışmanın sonuçları kafein ve kotinin erkek balıklarda antioksidan enzim aktivitelerinden bazılarını değiştirdiğini göstermiştir. Ancak, dişi balıklarda ölçülen enzim aktivitelerinden hiçbirini değiştirmemiştir. Balıklarda bu dozda akut çalışmada bu kimyasallara verilen yanıtta cinsiyet farkı olduğu açıktır.