Tanıya dayalı fiyat uygulamasının tıbbi özerkliğe etkileri: Hekim perspektifi

Türkiye'nin sağlık sistemi, 2003'te hayata geçirilen Sağlıkta Dönüşüm Programı ile birlikte sağlık hizmetlerinin finansmanı, sunumu ve regülasyonu alanlarında önemli değişiklikler geçirmiştir. Bu kapsamda tam anlamıyla 2013 yılında yürürlüğe konulan Tanıya Dayalı Fiyat Uygulaması, sağlık hizmetlerine yapılan geri ödemelerin standartlaştırılması yoluyla, artan sağlık harcamalarını kontrol altına almayı ve kaynakların verimli kullanımını sağlamayı amaçlamaktadır. Bu tez çalışması, Sağlıkta Dönüşüm Programı özelinde Tanıya Dayalı Fiyat Uygulaması'nın hekimlerin tıbbi özerkliklerine etkisi hakkında hekimlerin görüşlerini incelemektedir. Bu amaç doğrultusunda devlet hastaneleri ve özel hastanelerde (üniversite hastaneleri hariç) çalışan, farklı branşlardan 14 hekim ile yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Araştırma sonucunda hekimler, mesleklerini bilimsel kriterlere uygun şekilde icra edebilmek için tıbbi özerkliği gerekli görmekte, sağlık reformunun ve Tanıya Dayalı Fiyat Uygulaması'nın tıbbi özerkliklerini olumsuz etkilediğini düşünmektedirler. Bunun yanında Tanıya Dayalı Fiyat Uygulaması sonucunda tıbbi pratiğin, hastanelerin gelir-gider dengesini sağlamak ve hastaların tıbbi ihtiyaçlarını karşılamak arasında bir optimizasyon sorununa dönüştürdüğü görülmüştür. Bu tez, hekimlerin Tanıya Dayalı Fiyat Uygulaması kapsamında hastalara sağlık hizmeti sunmak amacıyla geliştirdikleri formel ve enformel stratejiler sayesinde kısmi bir tıbbi özerklikten yararlanmaya devam ettiklerini gösterirken, bu stratejilerin Tanıya Dayalı Fiyat Uygulaması'nın sorunları çözülmediği sürece uzun vadede yetersiz kalacağını ortaya koymaktadır.