Algılanan iş güvencesizliğinin örgüt yararına etik olmayan davranışlar üzerindeki etkisi: Öz-yeterliliğin düzenleyici rolü

Son yıllarda çalışanların, örgütlerinin yararına olduğunu düşündükleri etik dışı davranışlara yönelmeleri anlamına gelen örgüt yararına etik olmayan davranışlar (ÖYEOD) kavramı, karmaşık doğası nedeniyle araştırmacıların artan ilgisini çekmektedir. Ancak, bu davranışların altında yatan psikolojik faktörler, özellikle de algılanan iş güvencesizliğinin (İG) ÖYEOD üzerindeki etkisini ele alan çalışmalar hala sınırlıdır; bu durum özellikle istikrarsız ve Batı dışındaki bağlamlar için geçerlidir. Ayrıca, öz-yeterliliğin (ÖY) söz konusu ilişki üzerindeki düzenleyici rolü neredeyse hiç araştırılmamıştır. Bu çalışma, bu boşluğu doldurmak amacıyla, Libya'daki kamu çalışanları arasında algılanan İG ile ÖYEOD arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide ÖY'nin düzenleyici rolünü incelemektedir. Nicel bir araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve Misurata bölgesinde çevrimiçi anketler aracılığıyla veri toplanmıştır. Kaynakların Korunması Kuramı (KKK) çerçevesinde yürütülen analizler, İG'nin ÖYEOD'yi anlamlı şekilde yordadığını ortaya koymuştur. Daha da önemlisi, ÖY'nin bu ilişkide düzenleyici bir rol oynadığı bulunmuştur; ÖY'si yüksek bireyler, İG durumunda etik dışı davranışlara yönelmeye daha az meyilli olmuştur. Bununla birlikte, bulgular, ÖY'si yüksek bireylerin dahi, algılanan tehditlere karşı pozisyonlarını korumak veya örgütlerinin hayatta kalmasına katkı sağlamak adına bazı etik dışı davranışları rasyonelleştirebildiklerini göstermektedir. Çalışma, istikrarsız ortamlarda faaliyet gösteren örgütlerin, çalışanlarda algılanan İG'yi azaltmak için açık iletişim ve etik liderlik uygulamalarına önem vermeleri gerektiğini önermektedir. Ayrıca, özellikle ÖY gibi psikolojik kaynakların güçlendirilmesi, İG'nin olumsuz davranışsal sonuçlarını hafifletmede ve etik davranışın desteklenmesinde önemli bir rol oynayabilir. Anahtar Kelimeler Algılanan İş Güvencesizliği, Örgüt Yararına Etik Olmayan Davranışlar, Öz-Yeterlilik.