COVID-19 geçirmiş ve iyileşmiş bireylerde psikolojik stresi azaltmaya yönelik kültüre uyarlanmış bilişsel davranışçı müdahale'nin etkililiği

Şiddetli akut solunum yolu sendromu (SARS), Orta Doğu solunum sendromu (MERS) ve yeni Koronavirüs hastalığı (COVID-19) salgınlarında da gözlemlendiği gibi, bulaşıcı hastalıklardan kurtulanların hem kısa hem de uzun vadede ruhsal sağlık sorunları geliştirme riski önemli ölçüde artmıştır. Bununla birlikte, bildiğimiz kadarıyla, literatürde COVID-19 enfeksiyonu geçirenleri hedef alan ruh sağlığı müdahalelerinin etkililiğini araştıran kaliteli araştırmalar yetersiz düzeydedir. Bu nedenle, çevrimiçi ve grup tabanlı, kültüre uyarlanmış bilişsel davranışçı müdahalenin (KU-BDM) COVID-19 enfeksiyonundan kurtulanların psikolojik stres seviyelerini ve bir dizi ikincil sonucu bir aylık bir takip sürecinde iyileştirmede etkililiğini araştırmak amacıyla randomize kontrollü bir çalışma yürüttük. Yükselmiş düzeyde psikolojik stres seviyesine sahip 34 katılımcı rastgele olarak KU-BDM'ye veya geliştirilmiş her zamanki tedaviye atandı. Tedavi amacına yönelik analizde, KU-BDM'nin geliştirilmiş her zamanki tedaviye göre depresif semptomları (d = 0.8) ve çevresel yaşam kalitesini (d = 0.8) bir aylık takip sürecinde önemli ölçüde iyileştirdiğini bulduk. Sadece müdahale grubunda psikolojik stres, kaygı, travma sonrası stres belirtileri ve psikolojik yaşam kalitesinde grup içi farklılıklar gözlenirken, somatik belirtilerde ve fiziksel sağlık ve sosyal ilişkilere ilişkin yaşam kalitesinde fark saptanmadı. Bu çalışmanın her bir sonuç üzerinde önemli bir etki saptayabilmek için yeterli istatistiksel güce sahip olmadığı göz önüne alındığında, sonuçlar KU-BDM'nin bulaşıcı hastalıklardan kurtulanların ruh sağlığı sorunlarını iyileştirme konusunda umut verici göründüğünü göstermektedir. Gelecekte, bu bulgular tamamen güçlü randomize kontrollü çalışmalarla test edilmelidir. Anahtar Kelimeler: COVID-19 enfeksiyonundan kurtulanlar, psikolojik stres, kültüre uyarlanmış bilişsel davranışçı müdahale, ruh sağlığı müdahaleleri