Eurimages Fonunun 1990 sonrası Türkiye sineması içeriğine etkileri

1990'lı yılların başında Türkiye Sineması neredeyse durma noktasına gelmiştir. Bu noktada Türkiye'li yönetmenlerin temel olarak destek aldığı en önemli ekonomik yardımlardan birisi Avrupa Konseyi'nin Eurimages fonu olmuştur. Bu fondan maddi destek alan yönetmenler, filmlerini çekebilme şansı bulmuş ve uluslararası birçok festivalde de gösterime katılmaya hak kazanmışlardır. ABD'nin gerek uluslararası film dağıtım şirketleriyle 1990'lardan itibaren Türkiye'deki dağıtım ağını kontrolü altına alması, gerek Hollywood filmleriyle dünya film pazarında çok etkin bir konuma gelmesiyle birlikte bağımsız sinemalar, bir anlamda birleşmek zorunda kalmış ve ayakta kalmaya çalışmıştır. Bu noktada, Avrupa kültürünü koruma amacıyla kurulan Eurimages'ın Türkiye sinemasını 1990'lardan sonra ayağa kaldırmasının karşılığının, kültürel ve politik bağlamda oldukça büyük bedeli vardır. Avrupa ülkeleri, Avrupamerkezcilik (veya günümüzde daha geniş kapsamıyla Batımerkezcilik) düşünce şekliyle Batı-dışı'nın kendisine eklemlenmek istediğini varsayarak, oto-şarkiyatçı bir yaklaşım sergileyecek Batı-dışı entelektüellerini kullanıp Batı-dışı'nı dolaylı olarak ötekileştirmektedir. Böylelikle, kendi toplumlarına karşı yabancılaşan 'auteur' yönetmenler, çekmek istedikleri filmler için fon desteği alabilmek adına bilinçli ya da bilinçsiz oto-şarkiyatçı bir yaklaşıma girmiştir. Bu çalışmada; modernitenin tarihsellik algısı perspektifinde Batımerkezci yaklaşım detaylıca çözümlenerek bu yaklaşımın mitleri ortaya çıkarılacak, sonrasında kültür politikası bağlamında Batı'nın Batı-dışı sinemaya biçtiği rol anlamlandırılacaktır. Ardından, Batı-dışı sinemanın bir örneği olan Türkiye Sineması'nın Avrupa Konseyi fonu Eurimages tarafından desteklenmesiyle birlikte, 1990 sonrası Türkiye Sineması'nın değişen içeriği irdelenecektir. Ulusal ve uluslararası film festivallerinden ödül almış Eurimages fonu destekli yönetmenlerin filmleri, Batımerkezci ideolojinin unsurlarından olan bireysellik, varoluşçuluk ile oto-şarkiyatçılık kavramlarının çerçevesi içinde değerlendirilecek ve bu dönem sonrasına ait Türkiye sineması filmleri için genel bir tanımlama yapılmaya çalışılacaktır.