Çevrim içi grup mentorluğunun öğrenmede evrensel tasarımın uygulanması üzerindeki etkileri

Sinir bilim çalışmalarından elde edilen kanıtlar öğrenen değişkenliğinin norm olduğunu göstermekte, ortalama öğrenciyi hedefleyen geleneksel okul ve program tasarımlarına meydan okumaktadır. Bu duruma yanıt olarak Öğrenmede Evrensel Tasarım (ÖET) çerçevesi, eğitim ortamlarında öğrenci değişkenliğini benimseyerek kapsayıcı uygulamaları desteklemektedir. Değişimin temsilcileri olarak öğretmenlerin kapsayıcı pedagojiler için gerekli bilgi, beceri, inanç ve tutumları edinmeleri kritik önemdedir. Bununla birlikte, öğretmenlerin sürdürülebilir mesleki öğrenimi ciddi zorluklar barındırmaktadır. Süreklilik sağlayan bir mesleki gelişim stratejisi olarak mentorluk, birçok durumda öğretmenlere katkılar sağlamıştır. Bu doğrultuda, bu çalışmada bir çevrimiçi grup mentorluk programının öğretmenlerin UDL uygulamaları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Yöntem olarak deneysel tasarım ve nitel analizleri bir araya getiren yakınsak paralel karma yöntem araştırma deseni kullanılmıştır. Katılımcılar, İstanbul'daki devlet okullarında görev yapan 54 sınıf ve 35 ortaokul Türkçe öğretmenidir. Tüm katılımcılar ÖET Temel Mesleki Gelişim programını tamamlarken bir grup öğretmen ek olarak mentorluk programını tamamlamıştır. Nicel veriler Öğretmenlerin Mesleki Gelişiminde Beklenti-Değer-Bedel Ölçeği ve araştırmacı tarafından Türkçeye uyarlanan ÖET Uygulama Bağlılığı Aracı kullanılarak toplanmıştır. Nitel veriler ise öğretmen görüşmelerinden derlenmiş ve tematik analiz gerçekleştirilmiştir. Bulgular, her iki grubun da ÖET çerçevesini kullanma konusunda eşit derecede bağlılık gösterdiklerini, bu çerçeveyi değerli bulduklarını ve uygulamaya ilişkin benzer zorluklar algıladıklarını göstermiştir. Bununla birlikte, mentorluk programındaki öğretmenlerin ÖET çerçevesini başarıyla uygulama beklentileri anlamlı derecede yüksektir. Öğretmen görüşmeleri geri bildirim, öz değerlendirme, gerçekçi senaryolar ve meslektaş etkileşiminin faydalarını ortaya koymuştur. Bu bileşenler öğretmenlerin gelişim alanlarını belirlemelerine, öğrenci odaklı bir yaklaşım benimsemelerine, kullanabilecekleri bilgiler edinmelerine ve ÖET uygulamasına daha olumlu bakmalarına olanak sağlamıştır. Öğretmenler ayrıca sınıflarında mentorluk programı sonrasında çeşitli ÖET stratejilerini uygulamaya başladıklarını belirtmişlerdir. Bu çalışma, mentorluk programlarının öğretmen öz yeterliğini artırabileceğini ve yeni pedagojik çerçevelerin uygulanmasını destekleyebileceğini önermektedir. Öğretmenlerin mesleki gelişiminde mentorluk programlarının tasarımını optimize etmek amacıyla daha fazla araştırma yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Öğrenmede Evrensel Tasarım (ÖET), Kapsayıcı Eğitim, Öğretmen mesleki gelişimi, Çevrimiçi mentorluk, Group mentorluğu, Uygulama bağlılığı