Yabancı dil olarak İngilizce öğreten öğretmenlerin doğal afet sonrasında iyi oluşu: daha iyisini inşa etmek

Bir öğretmen, şehri yerle bir olmuşken, öğrencileri sessizce yas tutarken ve kendisi de tutunmaya çalışırken ders anlatmaya nasıl devam eder? Afet bölgelerinde öğretmenler yalnızca bilgi aktarıcı değil; aynı zamanda duygusal destek sağlayıcı, toplumsal yeniden yapılanmada öncü ve çoğu zaman sessiz tanıklardır. Günümüzde doğal afetlerin sıklığı ve yıkıcılığı giderek artarken, eğitim sistemlerinin yalnızca altyapı ve müfredatla sınırlı kalmayıp, öğretmenlerin psikolojik dayanıklılığı ve mesleki sürdürülebilirliği üzerine de odaklanmaları zorunlu hâle gelmiştir. Bu bağlamda öğretmenlerin iyi oluşu hem insani bir sorumluluk hem de stratejik bir öncelik olarak değerlendirilmelidir. Bu doktora araştırması, 2023 yılında Türkiye'de meydana gelen büyük depremlerin ardından Hatay'daki devlet okullarında görev yapan İngilizce öğretmenlerinin iyi oluşunu incelemektedir. Araştırmada özellikle İngilizce öğretmenlerine odaklanılmasının nedeni, yabancı dil eğitiminin özgün pedagojik doğasıdır. Dil derslerinde gerçek yaşamla bağlantılı iletişim, duygusal ifade ve anlamlı içeriklere sıkça yer verilir; bu özellikler kriz dönemlerinde öğrenciler için iyileştirici bir alan oluşturabilir. Bu yönüyle İngilizce öğretmenleri yalnızca akademik rehber değil, aynı zamanda duygusal destek sağlayıcı ve direncin simgesi olan rol modellerdir. Araştırma, öğretmenlerin büyük ölçekli bir afetin ardından kendi iyi oluşlarını nasıl kavramsallaştırdıkları, hangi bireysel, kurumsal ve toplumsal faktörlerin iyi oluşlarını desteklemekte veya zorlaştırdığı, araştırma sürecine katılımın, öğretmenlerin iyi oluşlarını nasıl şekillendirdiği ve deneyimlerinin travma duyarlı eğitim politikaları ve uygulamalarının geliştirilmesine hangi açılardan katkı sağladığı gibi noktaları ele almaktadır. Karma yöntem desenine dayalı çalışmada, 191 öğretmenden ölçekler aracılığıyla nicel veri, 19 öğretmenden yarı yapılandırılmış görüşmelerle nitel veri toplanmıştır. Bulgular, öğretmenlerin afet sonrası bilişsel, duygusal ve mesleki açıdan ciddi zorluklar yaşadığını, ancak aynı zamanda dönüştürücü baş etme biçimleri geliştirdiğini ortaya koymaktadır. Nitel analiz dört ana temayı öne çıkarmıştır: (1) Meslektaş dayanışması ve öğretmenler arası destek, en güçlü kolektif iyileşme kaynağı olmuştur. (2) Öğrencilerin hızlı toparlanışı, öğretmenlere moral kaynağı olmuş ve iyileştirici ilişkinin çift yönlü doğasını göstermiştir. (3) Öğretmenler akademik yükü azaltıp oyun, empati ve esnekliğe yönelerek doğal biçimde travma duyarlı pedagojik yaklaşımlar geliştirmiştir. (4) Öğretmenlerin sınıf dışına taşan toplumsal rolleri belirginleşmiş, ailelere ve topluma destek sağlayıcı figürler hâline gelmiştir. Araştırma, güçlü sosyal destek sistemleri, esnek eğitim politikaları ve öğretmen merkezli iyi oluş girişimlerinin mesleki sürdürülebilirlik için kritik olduğunu vurgulamaktadır. Bulgular, yalnızca Hatay bağlamıyla sınırlı kalmayıp, doğal afetler, savaşlar veya büyük ölçekli krizlerle karşı karşıya kalan tüm eğitim sistemleri için evrensel öneriler sunmaktadır. Böylece öğretmen desteğine yönelik bütüncül ve önleyici bir yaklaşımı savunan bu çalışma, öğretmen iyi oluşu ve travma duyarlı pedagoji literatürüne hem bağlamsal hem de politika odaklı katkılar sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Öğretmen iyi oluşu, İngilizce öğretmenleri, afetlere duyarlı eğitim, travma duyarlı pedagoji, dayanıklılık.