Eğitim kurumlarında kadın yönetici olmak

Bu araştırmanın amacı eğitim kurumlarında kadın yönetici olmayı derinlemesine incelemektir. Kadın yöneticilerin yönetici olma deneyimleri, karşılaştıkları kariyer sorunları, iş-yaşam dengeleri, rol çatışmaları, liderlik stilleri, motivasyon ve kaygı durumları, kariyer yönetimleri, cinsiyet kaynaklı sorunları bunlarla başa çıkma yolları ve kadın yöneticilik metaforları ele alınmıştır. Kadın yöneticiliği bütüncül olarak ele almaya çalışan bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı farklı kademelerdeki okullarda çalışan 34 kadın müdür ve müdür yardımcısı oluşturmaktadır. Katılımcılar amaçlı örnekleme türlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi ile seçilmiştir. Veriler araştırmacı ve iki uzman tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile yüz yüze yapılmış, görüşme sırasında ses kaydı alınmıştır. Daha sonra bu ses kayıtları yazıya aktarılmıştır. İçerik analizi yöntemi ve Nvivo programı aracılığıyla ifadeler kodlanmış ve kodlar temalar haline getirilmiştir. Bulgular kadın yöneticilerin mesleki yaşamlarında kariyer engelleri ile karşılaştıklarını, iş-yaşam dengesi/dengesizliği ve rol çatışması yaşadıklarını göstermektedir. Kadın yöneticilerin kullandıkları liderlik stillerine bakıldığında daha çok demokratik liderlik stilini benimsedikleri sonucu ortaya çıkmıştır. Kadın yöneticilerin sorun çözmede kullandıkları güç kaynakları genellikle uzmanlık ve karizmatik güç olarak belirlenmiştir. Değişen durumlara göre de liderlik stilleri ve güç kaynakları değişmektedir. Kadın yöneticilerin motivasyon ve kaygı durumlarına bakıldığında ise bir kısmı tükenmişlik duygusu yaşadıkları için yöneticiliği bırakmak isterken, liderlik vasfı yüksek kişiler liderliği sürdürmek istemektedir. Öz yeterliği yüksek olan kadın yöneticiler daha az yönetimsel kaygı yaşamaktadır. Kariyer gelişimine bakıldığında ise kadın yöneticiler emekli olmak ya da öğretmenliğe dönmek istemektedir. Kadın yöneticiler, ev ve özel hayatın getirdiği sorumluktan yorulduğundan bu kararları almaktadırlar. Cinsiyetlerinden dolayı sorunlarla karşılaşan kadın yöneticiler kendilerini kabul ettirme ve ön yargılarla başa çıkmaya çalışmaktadır. Kadın yöneticilik metaforuna baktığımızda ise çalışkanlık, her şeye hazırlıklı olma ve güç temaları en çok öne çıkanlardır. Kadın yöneticilerin sosyal yaşamda daha çok desteklenmesi, mesai saatlerinin düzenlenmesi, hizmet içi eğitimlerle yönetim bilgilerinin güçlenmesi, kariyer gelişimi için mentörlük uygulanması toplumda yer alan kadın yönetici sayısını artıracaktır.