Eğitim yöneticilerinin liderlik tarzlarının belirlenmesi üzerinde ana-baba ve yöneticilerinin etkileri

İnsan doğduğu andan itibaren çevresiyle etkileşim halindedir ve birtakımdavranış kalıpları geliştirir. Bu davranış kalıplarının gelişmesinde etkileşim halindeolduğu çevrenin önemi büyüktür ve en önemli etki ebeveynlerden gelir. Başka birdeyişle, çocuk birçok değişik davranış tarzını gözlem yoluyla ebeveynlerindenöğrenebilir. Bu davranış tarzları arasında liderlik de bulunmaktadır.Büyüyen çocuk ebeveynlerinden öğrendiği liderlik tarzıyla birlikte çalışmahayatına girer. Ancak davranışlar hayat boyu sabit olmayıp, kişinin içinde bulunduğudeğişik ortamların etkisiyle değişebilmektedir. Çalışma ortamındaki birçok faktör deönceden edinilen liderlik tarzını değiştirebilir. Bu faktörler arasında üstlerin etkisindensöz etmek mümkündür.Ebeveyn ve üstlerin, yöneticilerin liderlik tarzları üzerinde ne derece etkiliolduklarım görmeyi planladığımız bu çalışmada önce davranış tarzlarının edinilmesi ileilgili bilgileri gözden geçirdik ve ebeveynlerin eğitim, kariyer gelişimi, mesleki seçimve liderlik gibi birçok konu üzerindeki etkili olduğunu gördük. Liderlik teorileriniinceleyerek de liderliğin öğrenildiğini ancak çeşitli etkilere maruz kalarakdeğişebildiğim belirledik.Kartal bölgesi ağırlıklı olmak üzere 80 Eğitim Yöneticisinin katıldığı bu çalışmada,liderlik tarzını ölçen SBDQ (Supervisory Behavior Description Questionnaire) adlıölçek kullanıldı. 48 ifadeli bu ölçek insana yönelik liderlik ve işe yönelik liderlik olmaküzere iki faktörden oluşmaktadır.Yapılan analizler sonucu elde edilen bulgular,' yöneticilerin ve ebeveynlerininalgılanan liderlik tarzlarının, deneklerin liderlik tarzı üzerinde etkili olabileceklerinigöstermektedir. İşe yönelik liderlik açısından deneğin kendini değerlendirişi ile üstünüdeğerlendirişi arasında benzerlik vardır. Bu benzerlik üstün, deneğin liderlik tarzıüzerindeki etkisini gösterebilir. Deneğin üstünü değerlendirişi ile ebeveyninideğerlendirişi arasında da benzerlik vardır. Yani denekler ebeveynlerine benzeyenüstlerden daha fazla etkilenebilmektedirler.Bulguların gösterdiği diğer bir sonuç ise, annelerin insana yönelik liderliktarzının daha fazla vurgulandığıdır. Dolayısıyla anneler insana yönelik liderlikte etkiliolabilmektedirler.Eğitim dili ortamı da liderlik tarzı üzerinde etkili olabilmektedir. Yabancı dildeeğitim yapan liselerden mezun olan deneklerle Türkçe eğitim yapan liselerden mezunolan denekler arasında, üstlerinin insana yönelik liderliğini değerlendirme bakımındanfark vardır. Türk liselerden mezun olanlar üstlerinin insana yönelik liderliklerim dahayüksek değerlendirmekte, yani onlardan daha fazla etkilenebilmektedirler.Yapılan bütün analizler sonucunda elde edilen bilgilerin tamamı "Araştırma"bölümünde yer almaktadır.