Egzersiz yapan bireylerde sosyal medya bağımlılığı ve sosyal fizik kaygısının sağlıklı beslenme tutumu ve yeme davranışı üzerindeki etkisi

Günümüzde egzersiz yapan bireyler, sosyal medyada paylaşılan idealize edilmiş beden imgelerine daha fazla maruz kalmakta ve bu durum sosyal fizik kaygısı ile beslenme tutum ve yeme davranışlarını doğrudan etkileyebilmektedir. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı sosyal medya bağımlılığı ve sosyal fizik kaygısının, sağlıklı beslenme tutumları ve yeme davranışları üzerindeki etkilerini incelemek ve bu ilişkilerin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır. Araştırmaya 2025 yılı Mart–Haziran ayları arasında Türkiye'de son 3 aydır haftada en az 2 gün 1-2 saat düzenli olarak egzersiz yapan 25-50 yaş arası 151 gönüllü birey (88 kadın, 63 erkek) katılmıştır. Katılımcıların, %49'u kuvvet, %34,4'ü esneklik ve %16,6'sı aerobik yapmaktadır. Ayrıca, katılımcıların en sık kullandıkları sosyal medya platformları sırasıyla Instagram, Youtube ve TikTok olurken, ortalama sosyal medya kullanım süresi günlük 2,56 saattir. Veriler, Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Sosyal Fizik Kaygı Envanteri, Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği ve Yetişkin Yeme Davranışı Ölçeği ile toplanmıştır. Kadın ve erkeklerin sosyal medya kullanım süreleri (sırasıyla, 2,661,01 ve 2,421,07 saat) benzer bulunmuştur. Erkeklerin fitness yapma oranı (%76,2) kadınlara (%49) göre daha yüksekken, kadınlar daha çok pilates ve yogayı (sırasıyla: %34,4 ve %7,9) tercih etmiştir. Bireylerin sosyal medya bağımlılığı ile sosyal fizik kaygısı arasında pozitif ve orta düzeyde bir ilişki olduğunu göstermiştir (r=,40). Ayrıca sosyal fizik kaygısı, sağlıklı beslenme tutumuyla birlikte (r=,44) yeme davranışlarının özellikle açlık(r=-,20), tokluk hissi (r=-,23), duygusal aşırı yeme (r=-,17) ile negatif; yemek keyfi (r=,43) alt boyutlarıyla anlamlı ve pozitif ilişkiler sergilemiştir. Sağlıklı beslenme tutumunun özellikle açlık (r=-,23) ve yemek keyfi (r=,36) boyutlarıyla ilişkili olduğu; sosyal medya bağımlılığının ise daha çok tutumun beslenmeye yönelik duygu bileşeniyle (r=,40) ilişkili olduğu bulunmuştur. Cinsiyet açısından ortalama puanlarda fark görülmemiş, ancak kadınlarda "ideal" beslenme tutumu daha belirgin olmuştur (p=,03).