Ekmeklik (Triticum aestivum cv. Özkan) ve makarnalık (Triticum durum cv. Diyarbakır 81) buğday çeşitlerinde kadmiyum stresinin ve paclobutrazol ile ilişkisinin araştırılması

Kadmiyum, bitkiler üzerinde olumsuz etkileri olan ağır metallerden biridir. Paclobutrazol de, stres faktörlerinin etkisini iyileştirdiği bilinen bir bitki büyüme düzenleyicisidir. Bu çalışmada makarnalık (Triticum durum cv. Diyarbakır 81) ve ekmeklik (Triticum aestivum cv. Özkan) buğday çeşitlerinde kadmiyum stresi ve paclobutrazol ile ilişkisinin etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla birinci grup tohumlar saf suda, ikinci grup tohumlar 50 mg/l paclobutrazol çözeltilerinde bekletilip çimlendirilmiş ve kontrollü şartlarda hidroponik ortamda yedi gün büyütülmüştür. Ardından birinci gruba 0-75-100 ve 200 µM kadmiyum; ikinci gruba ise 0 ve100 µM kadmiyum uygulanmıştır. Sürecin sonunda çeşitlerin büyüme miktarı, oransal su içeriği, pigment, prolin, kadmiyum, malondialdehit, çözünür şeker, alfa tokoferol, askorbik asit, glisin-betain içerikleri ve süperpoksit dismutaz ile katalaz enzim aktiviteleri belirlenmiştir.Her iki çeşitte de kadmiyum uygulamaları karşısında büyüme azalmış, oransal su miktarı artmıştır. Kadmiyum uygulamalarına bağlı olarak, çeşitlerin pigment içeriği kontrole göre azalırken; kadmiyum birikimi, prolin, malondialdehit, askorbik asit ve glisin-betain içeriği ise yükselmiştir, Diyarbakir 81çeşidinde çözünür şeker ve alfa tokoferol içeriği artarken, Özkan çeşidinde aynı etki görülmemiştir. Enzim aktiviteleri de her iki çeşitte, 100 ve 200 µM Cd dozlarında azalmıştır. Paclobutrazol uygulaması, kadmiyumla birlikte büyümeyi daha fazla sınırlamıştır. Paclobutrazol, kadmiyumun neden olduğu pigment içeriği ve enzim aktivitesi düşüşünü yükseltmiş, prolin, kadmiyum, alfa tokoferol ve glisin betain artışını düşürmüştür. Kadmiyuma karşı ekmeklik Özkan çeşidi makarnalık Diyarbakır 81'den daha tolerant bulunmuştur.