Ekonomik özgürlükler ve ekonomik büyüme: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için bir panel veri analizi

Bu tez çalışmasında Türkiye'nin de içerisinde yer aldığı OECD ülkeleri ve orta-üst gelir grubu ülkeler için ekonomik özgürlükler ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki analiz edilmek istenmiştir. Bu noktada öncelikle iktisat teorisi bağlamında ekonomik büyüme kavramı ve iktisadi büyüme teorileri incelenmiştir. Sonrasında ise ekonomik özgürlük kavramı, önemi ve nasıl ölçüldüğüne dair literatüre yer verilmiştir. Çalışma kapsamında uygulamada ekonomik özgürlük bileşenlerinin her biri ile ekonomik büyüme arasında kısa ve uzun dönemli ilişkilerin varlığı araştırılmıştır. Bu bağlamda çalışmada bulunan iki örneklem grubu için, söz konusu ekonomik özgürlük bileşenleri ve ekonomik büyüme bağlamında sağlıklı verilere ulaşılabilenleri için 1995-2024 dönemini kapsayan bir panel veri seti oluşturulmuştur. Uygulama kısmında ise kısa dönemli ilişkilerin varlığını test etmek için Dumitrescu ve Hurlin (2012) Granger Panel Nedensellik testi, uzun dönemli ilişkilerin varlığını test etmek için de Westerlund (2007) Panel Eşbütünleşme testi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, 1995-2024 döneminde, OECD ülkeleri ve orta-üst gelir grubu ülkeler için ekonomik büyümenin göstergesi olan kişi başına GSYH ile genel ekonomik özgürlük endeksinin yanı sıra ekonomik özgürlüğün bileşenleri olan; mülkiyet hakları, hükûmet dürüstlüğü, vergi yükü, hükûmet harcamaları, iş yapma özgürlüğü, parasal özgürlük ve ticaret özgürlüğü değişkenleri arasında gerek kısa gerekse uzun dönemli bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.