Ekonomik yöntemlerle arıtılmış zeytin karasu uygulamasının toprağın C ve N-dinamiği üzerine etkisi

Kirlilik potansiyeli oldukça yüksek olan, zeytinyağı ekstraksiyonu sonucu ortaya çıkan karasuyun arıtımı ve bertarafı, tüm Akdeniz ülkelerinde çözüm bekleyen önemli bir çevresel problem olarak kabul edilmektedir. Eğer karasu arıtılmadan bertaraf edilmeye çalışılırsa; yüksek organik madde yükü, fitotoksik özellikleri ve nispeten düşük biyoayrışabilirliği sebebiyle ciddi sorunlara yol açabilmektedir. Ancak yüksek organik madde ve bitki besin elementi içeriği tarım topraklarında kullanılabilirliğini ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmada, iki farklı yöntem ile arıtılan karasu kumlu tın bünyeli toprağa 0, 50, 100, 150 m3 ha-1 dozlarında uygulanmıştır. Deneme toplam 90 günlük inkübasyon boyunca laboratuvar şartları altında gerçekleştirilmiştir. İnkübasyonun 30, 60 ve 90. gününde alınan toprak örneklerinde C ve N-dinamiği ile ilgili analizler yapılmıştır. Karasu uygulamalarının Cçöz ve Chum miktarları üzerinde belirgin bir etkiye sahip olmadığı fakat topraktan CO2 çıkışını önemli bir şekilde artırdığı saptanmıştır. Karasu uygulamalarının ilk iki ay içinde topraktaki azotun immobilize olmasına neden olduğu fakat daha sonra artan N-mineralizasyonu ile birlikte topraktaki inorganik azot formlarının arttığı saptanmıştır. Karasuyun ham veya arıtılmış olmasının topraktaki C ve N-dinamiği ile toprağın kimyasal özellikleri üzerinde belirgin bir farklılığa neden olmaması nedeniyle gerek ham ve gerekse arıtılmış zeytin karasuyunun topraklara C, N, P ve K kaynağı olarak kullanılabileceği elde edilen bulgular ışığında önerilebilir.