Ekstremite iskemi-reperfüzyon yaralanmasına CAPE, melatonin ve resveratrolun etkisi (Ratlarda deneysel çalışma)

VII. ÖZET Mikrocerrahi teknikler ve teknolojik gelişmelere paralel olarak günümüzde, kopan veya dolaşımı bozulan bir ekstremite başarılı damar tamirleriyle replante veya revaskülarize edilebiliyor, geniş doku defektleri damarlı şerbet fleplerle kapatılabiliyor, başarılı turnike uygulamalarıyla üst ve alt ekstremitelerde kansız ameliyatlar yapılabiliyor. Ancak bütün bu girişimlerle beraber, dokular belirli bir süre iskemiye maruz kalmakta ve reoksijenasyonla birlikte İ/R yaralanması gibi ciddi sorunlar karşımıza çıkmaktadır. Klinik ve deneysel çalışmalarda İ/R yaralanmasının, özellikle reperfüzyon sırasında ortaya çıkan ve hücrenin bütün yapısal-fonksiyonel ünitelerine zarar veren, aşırı miktarda serbest oksijen ve nitrojen radikalleri nedeniyle meydana geldiği gösterilmiştir. Bu nedenle İ/R olayında CAPE, MLT, RES gibi doğal, güvenilir, güçlü antioksidan ve antiinflamatuar ajanların kullanımı gündeme gelmiştir. Biz ratlarda turnike uygulamak suretiyle oluşturduğumuz ekstremite İ/R modelimizde CAPE, RES ve MLT'in kas ve periferik sinire etkilerini araştırdık. 48 adet Wistar-albino rat, rasgele 6'şarlı 8 gruba bölündü. Ratlar 75 mg/kg Ketamin ve 8 mg/ kg Xylazine i.p verilerek anestetize edildi. Sağ arka ekstremitelerine 4 saat süreyle lastik bant turnike uygulandı ve bu süre sonunda turnike gevşetilerek 4 ve 8 saatlik reperfüzyona izin verildi. Grupl (4 saat iskemi / 4 saat reperfüzyon + % 5 etil alkol, i.p), grupll (4 saat iskemi /8 saat reperfüzyon + % 5 etil alkol, i.p), GrapIII (4 saat iskemi / 4 saat reperfüzyon + 20 uM/kg CAPE, i.p), GrupIV (4 saat iskemi / 8 saat reperfüzyon + 20 uM/kg CAPE, i.p), GrupV (4 saat iskemi / 4 saat reperfüzyon + 20 mg/kg MLT, i.p), GrupVI (4 saat iskemi / 8 saat reperfüzyon + 20 mg/kg MLT, i.p), GrupVII (4 saat iskemi / 4 saat reperfüzyon + 10 mg/kg RES, i.p), GrupVIII (4 saat iskemi / 8 saat reperfüzyon + 10 mg/kg RES, i.p). İşlemler sonunda ratlar yüksek doz anestezi ile sakrifiye edildi. Tibialis ant. kası MDA, GSH, XO ve NO bakılmak üzere, gastroknemius kası ve siyatik sinir histopatolojik araştırma için çıkarıldı. Biyokimyasal incelemede CAPE, MLT ve RES verilen gruplarda MDA ve XO düzeyi anlamlı şekilde azalmıştı, GSH düzeyi ise anlamlı şekilde yükselmişti (p<0.005). Tüm gruplarda NO düzeyinde anlamlı değişiklik saptanmadı (p>0.005). Histopatolojik incelemede gastroknemius kasında ödem, boyut değişikliği, segmental nekroz, eritrosit ekstravazasyonu, nötrofil infiltrasyonu kontrol grubuna göre anlamlı şekilde azalmıştı (p<0.005). Siyatik sinirde perinöral ödem, perinöral eritrosit ekstravazasyonu ve nötrofil infiltrasyonu anlamlı şekilde azalmıştı (p<0.005). 66Bu sonuçlara göre, doğal ve güçlü antioksidan özelliğe sahip CAPE, MLT ve RES'un intraperitoneal uygulanması ile iskelet kası ve periferik sinirleri İ/R yaralanmasına karşı koruyabileceğini düşünmekteyiz. 67