Earthquake response analysis of Elaziğ-Sursuru using deepsoil software

Depremler, dünya çapında milyonlarca insanı etkileyen doğal olaylardır. Türkiye, son yıllarda bir dizi yıkıcı deprem yaşamış olan dünyanın en aktif deprem bölgelerinden birinde yer almaktadır. Elazığ ili, yüksek deprem riski taşıyan bir bölgede konumlanmaktadır. 24 Ocak 2020'de, yerel saatle 20:55'te, Elazığ-Sivrice İlçesi Mw=6,8 büyüklüğünde şiddetli bir deprem meydana gelmiştir. Bu olay, önemli yapısal hasarlar ve can kayıplarına neden olmuştur. Bu çalışma, depremin sismik etkileri üzerine elde edilen bulguları sunmayı ve gelecekteki depremlerin etkilerini azaltmaya yönelik sismik parametrelerle ilgili önerilerde bulunmayı amaçlamaktadır. Elazığ-Sürsürü Mahallesindeki yapısal hasarlar, genç alüvyon zeminlerin hakim olduğu bir alanda görülmektedir. Bölgedeki zemin özelliklerini anlamak için 72 sondajdan elde edilen geoteknik ve jeofizik veriler, idealize edilmiş bir zemin profili oluşturulmasında kullanılmıştır. Çalışma, DEEPSOIL (7.0) yazılımı ile yapılan sismik site yanıt analizleri ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS) kullanılarak elde edilen sismik parametreler ile ilerlemiştir. Sürsürü Mahallesinin zemin tipleri, düşük plastisiteli kil (CL), yüksek plastisiteli kil (CH), orta plastisiteli silt (SM) ve killi kum (SM) gibi çeşitli sınıflarda bulunmaktadır. Kesme dalgası hızı, yerel zeminin özelliklerine bağlı olarak değişmekte olup, Vs30 (kesme dalgası hızı) ve Vp/Vs (kesme ve sıkışma dalgası hızı oranı) gibi parametrelerin değerleri incelenmiştir. Sonuçlar, bölgedeki yeraltı su seviyelerinin 3 ila 16 metre arasında değişkenlik gösterdiğini, bazı bölgelerde ise yeraltı suyunun tespit edilemediğini göstermektedir. Elde edilen NEHRP zemin sınıflandırması, D sınıfı zeminlerin yaygın olduğunu, bazı bölgelerde ise C sınıfı zeminlerin bulunduğunu belirtmektedir. Bu çalışma, deprem etkisi altında zeminin davranışını analiz etmeyi ve buna dayalı olarak sismik tehlike değerlendirmesi yapmayı amaçlamaktadır. Kesme dalgası hızı 190 ile 365 m/sn arasında, Vp/Vs oranı 1.9 ile 3.45 arasında ve T0 değeri 0.47 ile 0.66 arasında değişmektedir. Analiz edilen 11 deprem arasında, en yüksek zemin büyütmesi Coyote depreminde 4.3 olarak hesaplanırken, en düşük zemin büyütmesi Kobe depreminde 0.71 olarak hesaplanmıştır. Çalışma, geoteknik sondaj verilerinin kesinliğindeki belirsizliklerin sonuçları etkileyebileceğini dikkate almalıdır, çünkü bu veriler çalışma boyunca temsilci kabul edilmiştir ancak kesinliği garantilenememektedir. Anahtar Kelimeler: Deprem, Elazığ, Deepsoil, zemin etkisi, spektrum analizi, zemin büyütmesi, haritalandırma.