Türkiye'de elektrikli ve elektronik eşya atık yönetimi ve optimal depo yer seçimi

Günümüzde Türkiye'de teknolojik ürünlerin hızlı ve bilinçsiz tüketimi ile elektronik atık miktarı giderek artmaktadır. Bu çalışma kapsamında, Türkiye'de elektrikli ve elektronik eşyaların mevcut durumu ele alınmıştır. Ülkemizde oluşan e-atıkların kayıtlı toplama oranı düşüktür. Toplama oranlarının düşük olmasının ana sebebi kayıtsız ve kontrolsüz şekilde toplanan e-atıklardır. Bu atıkların ekonomiye geri kazandırılması gerekmektedir. Uygun bir toplama yapısı olmadan, ortaya çıkan elektronik atıkları geri kazanmak zordur. Bu çalışmada, usulüne uygun toplanmayan ve tutarsız şekilde ortaya çıkan elektronik atıklar (e-atık) ele alınmıştır. Türkiye'de elektronik atık uygulaması ve sanayisi gelişmiş belirli illeri kapsayan organize sanayi bölgelerine yakın ilçelerinde uygun depo yerlerinin kurulması amaçlanmıştır. Çalışmada 28 adet talep noktası vardır. Bu talep noktalarına en uygun hizmetin sağlanabilmesi için P-medyan problemi lokasyon tahsis modeli olarak uygulanmıştır. Açılması gereken depo yerleri seçimi ve sayısını belirlemek için IBM OPL CPLEX programı kullanılmıştır. Optimizasyon sonucunda açılması düşünülen uygun depo yerlerine karar verilmiştir. En uygun depo sayısı 5 olduğuna karar verilmiştir. Toplumun atıklarını evlerinden, depo kurulması öngörülen yerlere bırakması zordur. Tüm iller hizmet alacak şekilde merkezi yerlerde atık toplama kutularının oluşturulması planlanmıştır. Oluşan atık toplama kutuları ise açılan depo yerlerinden hizmet alabilmektedir.