Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının hukukî niteliği ve sorumluluğu

Elektronik ticaretin yaygınlaşmasıyla birlikte aracı hizmet sağlayıcıların hukuki statüsü ve sorumluluğu, gerek uygulamada gerekse mevzuatta giderek artan bir şekilde önem kazanmaktadır. Bu çalışma, özellikle e-ticaret pazar yerlerinde faaliyet gösteren Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcıları (ETAHS) kavramını hukuki yönleriyle ele almakta; bu hizmet sağlayıcıların, klasik aracılık işlevlerinin ötesinde, teknolojik altyapı sunmaları, lojistik destek sağlamaları ve işlem güvenliğini temin etmeleri gibi çok boyutlu faaliyetleri dolayısıyla ne tür hukuki yükümlülük ve sorumluluklarla karşı karşıya olduklarını incelemektedir. ETAHS'lerin gerek Türk hukukunda gerek Avrupa Birliği mevzuatında öngörülen düzenlemeler ışığında taşıdığı rol, yalnızca teknik bir aracıya indirgenemeyecek ölçüde genişlemiş; bu hizmet sağlayıcılar, ifa hizmet sağlayıcısı, veri işleyen, hatta bazı durumlarda dağıtıcı veya üretici sıfatlarını da haiz olabilecek karmaşık bir yapı içerisinde değerlendirilmeye başlanmıştır. Çalışmada, bu çerçevede ETAHS'nin hukuki niteliği farklı hukuk disiplinleri bakımından analiz edilmiş; sözleşmesel, haksız fiil sorumluluğu ve kamu hukuku kaynaklı yükümlülükleri ayrı ayrı ele alınarak, mevzuattaki boşluklara ve uygulamadaki tereddütlere çözüm önerileri sunulmuştur. Özellikle 7416 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler ve sonrasında yürürlüğe giren ikincil düzenlemeler ışığında ETAHS'lere yüklenen bilgilendirme, içerik kontrolü, kayıt tutma ve iş birliği yapma yükümlülükleri, bu hizmet sağlayıcıların artık pasif değil aktif bir aktör olarak konumlandığını göstermektedir. Çalışmada ulaşılan sonuçlar itibarıyla, ETAHS'lerin hukuki niteliğinin yeniden tanımlanmasının ve sorumluluk rejimlerinin açık, öngörülebilir ve dijital ticaretin dinamiklerine uygun şekilde düzenlenmesinin, hem tüketici haklarının korunması hem de elektronik ticaretin güvenli bir şekilde gelişimi açısından zorunlu olduğu ortaya konulmuştur.