Elmada fosfor çözündürücü bakterilerin fidan gelişimine ve fosfor taşıyıcı SPX gen ailesinin ekspresyonuna etkileri

Çalışmada fosfor çözündürücü bakteriler yardımıyla kimyasal fosfor kullanım oranı azaltılarak kaliteli elma fidanı üretilip üretilemeyeceğinin test edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada ayrıca, hangi uygulama veya uygulamaların fidan kalitesini en etkili şekilde artırdığını belirlemek amaçlanmıştır. Buna ilaveten, elmalarda fosfor taşınımında çok önemli roller oynayan SPX gen ailesinin tanımlanması ve karakterize edilmesi amaçlamıştır. Çalışma Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinde yürütülmüştür. Bitkisel materyal olarak M.9 anaçlı 'Granny Smith' elma çeşidi kullanılmıştır. Kimyasal fosforlu gübre dozu ve fosfor çözündürücü bir bakteri olan Bacillus megaterium kullanımına odaklanılarak toplamda 5 farklı uygulama ele almıştır ((1) %100P (toprak analizine göre fosfor gübrelemesi), (2) %50P (Toprak analizinde tavsiye edilen fosforun yarısı), (3) %50P+fosfor çözündürücü bakteri (PGPR), (4) %0P ve (5) %0+PGPR). %50P+PGPR uygulamasında diğer uygulamalara kıyasla nispeten daha yüksek yaprak fosfor içeriği (%±standart sapma) (0.1631±0.0156) tespit edilmiştir. Fidan boyu ve toplam yaprak alanı bakımından %100P uygulaması ön plana çıkmıştır. Çalışmada beş farklı kromozoma dağılmış yedi adet MdSPX (Malus domestica SPX) domaini içeren gen tanımlanmıştır. Farklı bitki türlerine ait 72 SPX proteini ile yapılan filogenetik ağaç analizinde yedi farklı alt aile tespit edilmiştir. Yaprak dokularında tespit edilen bu yedi MdSPX geninin RT-qPCR ile farklı fosfor uygulamaları altında ifadeleri ölçülmüştür. Analiz sonucuna göre %50P+PGPR uygulamasında MdSPX2'nin yaprakta artan fosfor miktarına zıt olarak önemli seviyede azaldığı tespit edilmiştir. Buna göre, MdSPX2 elmada ileride fosfor metabolizmasının anlaşılması ve fonksiyonel karakterizasyon çalışmaları için uygun aday olarak belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: bacillus megaterium, fosfor noksanlığı, malus domestica, elma