Cephalaria tuteliana (Dipsacaeae) türü üzerindeki glikozidik bileşiklerin karakterizasyonu ve yapılarının aydınlatılması

Bu çalışmada endemik Cephalaria tuteliana (Dipsaceaea) bitkisinden biyolojik aktif bileşenlerin izolasyonu, saflandırılması, yapı tayinleri ve biyolojik aktivitelerinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmaya konu olan bitki materyali çiçeklenme döneminde toplanıp uygun şartlar altında kurutularak, çalışmaya hazır hale getirilmiştir. Kuru bitki materyali metanol ile ekstrakte edildikten sonra n-butanol:su ekstraksiyonu yapılmıştır. Saponin içeriğinin zengin olduğu bilinen n-butanol fazı yağsı ve apolar kısımları uzaklaştırmak için n-hegzan ile ekstraksiyon yapılmıştır. n-butanol fazına kromatografi yöntemlerinden vakum likit kromatografisi, orta basınçlı sıvı kromatografisi, açık kolon kromatografisi ve ince tabaka kromatografisi uygulanarak 2 aglikon, 1 iridoit glikozit ve 10 triterpen saponin olmak üzere toplam 13 adet saf bileşik elde edilmiştir. İzole edilen bileşiklerin yapıları NMR (1 ve 2 boyutlu) kullanılarak belirlenmiştir. Bileşiklerden iki aglikon (1-2) ve bir saponin (12), Cephalaria cinsinin dahil olduğu Caprifoliacea familyasında ilk kez bulunmuştur. Elde edilen iki aglikonun sitotoksik aktiviteleri yapı aktivite ilişkisini belirlemek için farklı hücre panellerinde test edilmiştir.