Güçlenme ve hayalkırıklığı arasında: 2020'ler Türkiye'sinde kadın işçilerin sendikalaşma mücadelesi

Bu tez, 2020'ler Türkiye'sinde işyerindeki kötü çalışma koşullarına, düşük ücretlere ve aşağılayıcı muamelelere karşı sendikalaşmaya karar veren kadınların mücadele deneyimlerine odaklanmaktadır. Bu tez, 2021 ve 2023 yıllarında gerçekleşen, İstanbul, Kocaeli ve Bursa'da bulunan iki tekstil ve iki metal fabrikasındaki mobilizasyon süreçlerini incelemektedir. Kadınların sendikalaşma motivasyonlarını, sendikalarla kurdukları ilişkileri, işten atılma sonrasındaki direniş sürecinde işçi arkadaşlarıyla, sendikacılarla ve aileleri kurdukları ilişkileri ve kadınların öznel dönüşümünü inceleyen bu tez, kadınların sendikalaşma ve direniş süreçlerinin toplumsal cinsiyete dayalı bir analizini sunmaktadır. Feminist bir metodolojiyi benimseyerek yapılan saha çalışması, Ekim 2022-Ekim 2023 arasında gerçekleştirilen, 16 kadın işçi ve 2 kadın sendika görevlisi ile yapılan derinlemesine görüşmelere ve katılımcı gözleme dayanmaktadır. Bu tezde, mobilizasyon literatüründen, Küresel Güney'deki ve Türkiye'deki kadın işçi direnişlerine odaklanan empirik çalışmalardan ve toplumsal hareketlerin sonuçlarına odaklanan çalışmalardan faydalanılmıştır. Bu tez, işyerinde erkeklerden farklı olarak cinsiyet temelli ücret eşitsizliğine, patriyarkal baskılara maruz kalan kadınların mobilizasyonunda haysiyet talebinin çok etkili olduğunu iddia etmektedir. Ayrıca, çalışma kadınların sendikalaşma ve kolektif eylem süreçlerinde güçlendiğini fakat bu güçlenme süreçlerinin sendikaların bürokratik ve patriyarkal yapısı tarafından sınırlandığını iddia etmektedir. Bu tez, kadınların işçi hareketindeki özneliğini ve onların aile, işyeri ve sendika üçgeninde patriyarka ve kapitalizme karşı yürüttükleri, iç içe geçen mücadelelerini incelemesi ile kadın işçi mücadelesi literatürüne katkıda bulunmaktadır.