En verimli solucan gübresinin tespitinde besin seçimi üzerine bir araştırma

Dünya ilk olarak 1940'ların sonlarında solucan gübresiyle (Vermikompost) tanışmıştır. Solucan gübresi, Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere, Avrupa'da ve dünyanın birçok gelişmiş tarım ülkesinde her tür meyve, sebze, ağaç ve bitki türlerinin yetiştirilmesinde yaygın olarak kullanılmakta olan organik gübredir. Solucan gübresi 70 yıllık bir serüvenin ardından Türkiye'de 2000'li yılların başlarında yaygınlaşmaya başlamıştır. Türkiye topraklarının yıpranması ve yanlış gübre kullanımı nedeni ile organik gübreye geçiş hızlanmıştır. Organik gübreye geçiş ile birlikte gübre içeriği denemeleri ve araştırmaları önem kazanmıştır. Bu araştırma yapılırken amaç, solucan gübresinde gübre verimliliğini etkileyen değişkenlerin belirlenmesi olmuştur. En verimli sonuca ulaşmak için yapılan denemelerde, literatürde en fazla kullanılan 6 farklı besin ele alınmıştır. 6 farklı besin içeriği; sığır gübresi, yumurta kabuğu tozu, çay posası, kahve ve küspe, maruldan oluşmaktadır. Kırmızı Kaliforniya solucanının en çok tükettiği temel besin kaynakları arasında sığır gübresi gelmektedir. Bu sebepten diğer 5 besin kaynağı sığır gübresi ile karıştırılarak ayrı ayrı denemeye tabi tutulmuştur. Deneme alanları içerisinde toplamda 225.000 adet solucan kullanılmıştır. Ortam ısısının ve nem dengesinin sabitlendiği ortamda 2 ay boyunca sığır gübresi ile karıştırılan 5 farklı bileşen ayrı ayrı ait olduğu havuzlara verilmiştir. 2 ayın sonunda düzenli olarak beslenen solucanların gübresi alınarak analize gönderilmiştir. Deneme sonucunda 12 temel kritere göre analiz yapılmıştır. Bu kriterler; organik madde, toplam azot, nem, ph, ec, toplam fosfor, toplam kalsiyum, toplam magnezyum, toplam demir, toplam bakır, toplam çinko ve toplam mangandır. TOPSIS sonuçlarına göre, sığır gübresi ile yumurta kabuğu tozu bileşiminin kırmızı kaliforniya solucanları tarafından tüketilmesi sonucunda elde edilmiş olan organik solucan gübresi çeşidinin en verimli bileşim olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Solucan Gübresi, Organik Gübre, TOPSIS, Verimlilik.