Endodontik olarak tedavi edilmiş molar dişlere derin marjin elevasyonu ile yapılan farklı endokron, overlay ve post-core-kron restorasyonların stress dağılımları: 3 boyutlu sonlu eleman analizi

Bu in vitro çalışmanın amacı; iki marjininde derin marjin elevasyonu (DME) gereksinimi olan, endodontik tedavi görmüş alt birinci molar dişlerde; endokron, overley, postlu ve postsuz tam kron restorasyonların biyomekanik davranışlarını üç boyutlu sonlu elemanlar analizi (SEA) ile değerlendirmektir. Çalışmada, çekilmiş sağlam bir alt birinci molar diş temel alınarak üç boyutlu bir model oluşturulmuştur. Model üzerinde kanal tedavisi simüle edilmiş; distal ve lingual duvarların subgingival seviyede kaybedildiği aşırı madde kaybı senaryosu kurgulanmıştır. Overlay gruplarında pulpa odası farklı kompozit rezin sistemleri ile build-up yapılarak restore edilmiştir. Çalışma kapsamında oluşturulan gruplar şu şekildedir: G1: DME gereksinimi olmayan Endokron (Kontrol) G2: DME uygulanan Endokron G3: DME + Geleneksel Kompozit (GK) build-up + Overlay G4: DME + EverX build-up + Overlay G5: DME + Ribbond post + GK build-up + Overlay G6: DME + Kavite tabanına Ribbond şerit + GK build-up + Overlay G7: DME + GK Core + Tam Kron G8: DME + Ribbond Post + GK Core + Tam Kron İndirekt restorasyonların tamamı lityum disilikat blok olarak modellenmiştir. Tüm modellere 300 N büyüklüğünde, dişin uzun aksına dikey ve 30° açıyla oblik olacak şekilde kuvvet uygulanmıştır. Diş dokusu, siman tabakası, kor materyali ve DME bölgesinde oluşan Von Mises ve maksimum asal gerilim değerleri analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, oblik yükleme altında tüm modellerde dikey yüklemeye oranla daha yüksek stres değerleri saptanmıştır. Dikey yükleme altında diş dokusunda en düşük stres G2 (Endokron) grubunda, oblik yükleme altında ise G3 grubunda gözlenmiştir. Siman tabakasında ve DME'nin diş dokularına bağlandığı bölgelerde, oblik yükleme senaryosunda G3 grubu, G2'den daha az stres birikimi sergilemiştir. DME bölgesinde en düşük gerilim değerleri tam kron restorasyonlarda (G7 ve G8) kaydedilirken; G4 grubunda, özellikle oblik yükleme altında daha yüksek stres birikimi saptanmıştır. Tam kron restorasyonların diş dokularında ve DME-diş bağlantı bölgelerinde, G2 ve G3 gruplarına kıyasla daha az stres oluştuğu gözlenmiştir. Fiberle güçlendirilmiş kompozit rezin içeren overlay restorasyonlar (G4, G5 ve G6); diş dokuları, siman, DME ve kor materyallerinde diğer gruplara oranla daha yüksek stres değerleri göstermiştir. Derin marjin elevasyonu (DME) uygulamasının, restorasyonların mekanik özellikleri üzerinde olumsuz bir etkisi bulunmadığı saptanmıştır. Kalan diş dokusunun dayanımı ve restorasyonun retansiyonu açısından pulpa odasının geleneksel kompozit rezin ile restore edilmesi, çalışmada değerlendirilen diğer tasarımlara (fiber takviyeli sistemler vb.) kıyasla biyomekanik açıdan daha avantajlı bulunmuştur.