Endovasküler işlem yapılan kanamış ve kanamamış serebral anterior ve posterior sirkülasyon anevrizmalarında kullanılan FD (Flow Diverting Stent), KOIL, WEB (Woven Endobridge) materyallerden sonra yapılan görüntülemelerde anevrizmadaki rezidü oranının değerlendirilmesi

Giriş-Amaç: Çalışmamızda; serebral anterior ve posterior sirkülasyonda anevrizma izlenmiş ve bu anevrizmaların, endovasküler tedavisinde kullanılan Koil, Stent destekli koil, Akım Yönlendirici Stent (FD), Woven Endo Bridge (WEB) materyallerin 6 aylık takip dönemlerinde anevrizmada rezidü gelişmesi oranını ve rezidü gelişmesinde etkili olabilecek diğer faktörleri inceledik Yöntem ve Gereçler: Ocak 2019 ve Temmuz 2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesinde intrakraniyal anevrizması nedeniyle endovasküler yolla tedavi edilen hastaların klinik ve radyolojik verileri retrospektif olarak incelendi. Bütün hastalar, aynı ekip tarafından tek merkezde tedavi edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, endovasküler tedavi metodları, tedavi öncesi hastanın GKS, Fisher skoru, anevrizmanın lokalizasyonu, çapı, yüksekliği, anevrizmanın boyun genişliği-çap genişliği oranı değerlendirildi. Bu hastaların anevrizma tedavisinde, anevrizmanın yerine ve şekline göre uygun olan FD, WEB, Koil ve Stent destekli koil materyalleri kullanıldı. Hastaların, tedavi sonrası takipleri TOF MR/MR Anjio, BT Anjio ve gerektiği zaman DSA ile yapıldı. Tedavi sonrası anevrizmada rezidü oranı Raymond Roy skorlaması ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamıza 176 anevrizması olan 166 hasta dahil edildi. Ancak 5 hastanın postoperatif erken dönem mortal seyretmesi, 10 hastanın da ilk 6 ay içerisinde kontrole gelememesi sebebiyle, 151 hastada ilk 6 ay kontrol görüntülemelerinde anevrizmasında rezidü gelişip gelişmediği değerlendirildi. 151 hastanın 86 tanesi kadın (%56,95) iken, 65 tanesi erkek (%43,04) idi. Anevrizma lokalizasyonuna göre sınıflandırma yaparsak, ACA segmentlerinde 5 anevrizma (%3,1), AcoA' de 43 anevrizma (%26,7), ICA segmentlerinde 53 anevrizma (%32,9), MCA segmentlerinde 49 anevrizma (%30,4), Baziller arter segmentlerinde 7 anevrizma(%4,3) ve Vertebral arter segmentlerinde 4 anevrizma (%2,4) mevcuttu. Tedavi edilen en genç hasta 18, en yaşlı hasta ise 92 yaşında idi (57,22±14,07). Bu hastalardan 68 inde hipertansiyon izlenmezken, 83 hastada ek hastalık olarak hipertansiyon var idi. Anevrizmalarda endovasküler tedavi sırasında 60 (%37,27) tane WEB, 58 (%36,02) tane FD, 35 (%21,74) tane Koil ve 8 (%4,97) tane de stent destekli koil cihazı kullanılmıştır. Ortalama anevrizma boyun genişliği 3,04±1,05, anevrizmanın boyun/çap oranı 0,47±0,21 , anevrizma yüksekliği 7,97±4,92 ve anevrizma çapı 7,71±5,44 olarak değerlendirildi. Bu hastaların ilk 6 ay kontrol takiplerinde (BTA/TOF MR/DSA) 149 (%92,55) anevrizmada rezidü tespit edilmezken 12 (%7,45) anevrizmada rezidü tespit edildi Sonuç: Çalışmamızda hastaların postoperatif klinik ve radyolojik sonuçları tatmin edici düzeydedir, dünya literatürü ile karşılaştırıldığında benzer sonuçlar görüldü. Çalışmamız, tek merkezli çalışma olup endovasküler tedavide kullanılan 4 farklı tedavi yöntemini aynı yazıda değerlendiren tek çalışmadır. İlerleyen dönemlerde daha fazla hasta sayılı grupların dahil olması ve daha uzun dönem verilerin yayınlanması ile beraber elde edilecek sonuçların güvenirliği artacaktır. Anahtar Sözcükler: Rezidüel anevrizma, Akım Yönlendirici Stent, Koil, Woven EndoBridge, Endovasküler tedavi