Endüstri 4.0 kapsamında yaşlanan nüfusun ekonomik büyüme üzerine etkisi: OECD ülkeleri üzerine panel veri analizi

Dünya genelinde yaşlanan nüfus, ülke özelliklerine göre farklı sorunları gündeme getirmektedir. Nüfusun yaşlanması ve demografik dönüşümünde nüfusun yaş grupları yapılanması şekil değiştirmekte; ölüm ve doğum oranlarının azalması ile birlikte doğumdan sonra beklenen yaşam, süresinde artış olmakta, çocuk ve gençlerin nüfus içinde oranı azalırken, yaşlıların toplam nüfus içindeki payı artmaktadır.İktisadi faaliyetlere katılamayan bağımlı nüfus artmakta bunun sonucunda işgücü bileşeni de değişmektedir. Nüfus yapısındaki değişimler; toplam işgücü arzını, yaşlı işgücü verimliliğini, istihdam yapısını, ücret gelirlerini, tasarrufları, üretimi, tüketimi, kaynak dağılımını, ekonomik büyümeyi etkilemektedir. Ortalama yaşam süresinin artması doğum oranlarının azlaması, üretici durumdaki işgücünün yaşlanacağının sinyali olarak görülmektedir. Endüstri 4.0 kavramı, ilk defa 2011yılında Almanya'da düzenlenen, yüksek teknolojiye dayalı yeni politikaların tartışıldığı Hannover Fuarı'nda dile getirilmiştir. Ardından başta Japonya olmak üzere sanayileşmiş ülkelerde gündeme gelmiştir. Endüstri 4.0'ın başta ekonomik yapı olmak üzere bütün sistemleri etkilediği görülmektedir. Ekonominin bütün makro büyüklükleri üzerine etkileri vardır. Önemli bir etki ise, üretkenlik bağlamında "büyüme" üzerinedir. 2008 Küresel Ekonomik Kriz'den sonra, küresel büyümenin yavaşlamasında bir çok etkenin yanında, teknolojik ilerlemeyle içiçe geçmiş olan yaşlanma ve üretkenlik kritik bir etkiye sahiptir. Yaşlanma konusunda, hayat süresinin uzaması ve nüfus artışı, emeklilik, işgücü konuları yeniden gündeme gelmiştir. Emeğin, teknoloji tarafından ikamesinin arttığı görülmektedir. Üretkenlik açısından ise ekonomilerin rekabet kurallarını değiştirmesi etkisi beklenmektedir. Ülkeler rakabet güçlerini koruyabilmek için, inovasyonun ön safhalarında yer almaları zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Ülkelerin nüfusları yaşlanıyor olmasına rağmen, Endüstri 4.0 teknolojileri kullanımının, ekonomik büyümeye olan etkisinin belirlenmesi araştırmanın en temel amacıdır. Bu amaç doğrultusunda seçilmiş OECD ülkelerinin (Kanada, Danimarka, Fransa, Almanya, İrlanda, Japonya, Kore, Hollanda, İsveç, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri) 2005-2021 tarihleri arasında teknoloji kullanımları ve ekonomik büyümelerine dair verilerin incelenmesi yapılmıştır. Ülkelerin inovasyon yetkinliklerinin değerlendirilerek sıralamanın yer aldığı Küresel İnovasyon Endeksi 2021 Raporundaki sıralama dikkate alınarak bu ülkeler seçilmiştir. Farklı zaman periyotlarında ve kesitler üzerinde gözlem yapılmasına imkan tanıyan panel veri analizi kullanılarak ülkelerin istihdamdaki nüfus yapısı, Endüstri 4.0 kullanım düzeyleri ve ekonomik büyümelerine dair inceleme yapılmıştır. Çalışma sonucunda, incelenen ülke gruplarına ait toplam istihdam içinde internet ve bilgisayar kullanarak çalışanların, endüstri sektöründeki toplam istihdam, teknoloji kullanım düzeyleri, 55 yaş üstü çalışanların 55 yaş altı çalışanlara oranlarının ve Ar-Ge yatırımlarının ekonomik büyümeye katkı sağladığı görülmüştür. Sonuç olarak, gerek literatüre, gerekse bu çalışma bulgularına dayanarak Endüstri 4.0 uygulamalarının yoğun kullanıldığı ülkelerde ekonomik büyümenin, nüfusun yaşlanmasına rağmen gerçekleşiyor olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Endüstri 4.0, Nüfus, Ekonomik Büyüme, Nüfusun Yaşlanması