Endüstriyel tesislerde ağır iş ortamları için ısıl konfor analizi

Endüstriyel tesislerde çalışanların konforunu ve verimliliğini etkileyen temel konuların başında termal ortam gelmektedir. Yeni Öztürk Makine Kalıp ve San. Tic. Ltd. Şti.'nde yapılan bu çalışma, iç mekandaki çevresel faktörlerin ısıl konfor ve çalışan üretkenliği üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. İç ortamlardaki ısıl koşulların değerlendirilmesinde en çok kullanılan modeller: Tahmini Ortalama Oy (PMV) ve Tahmini Memnun Olmayanların Yüzdesi (PPD)'dir. Bu çalışma, Testo-480 sensörleri kullanılarak iç mekan ısıl konfor parametrelerinin toplanması ve dört mevsim boyunca anket yapılması yoluyla gerçekleştirilmiştir. Isıl konforun çalışanlar üzerindeki etkisi Fanger modeli iç mekan ısıl konfor parametrelerine (iç hava sıcaklığı, hava akım hızı, radyan sıcaklık ve bağıl nem) göre analiz edilmiştir. Çalışanların ısıl algıları, iç mekan çevre faktörlerinin ısıl konfor ve üretkenlik üzerinde etkili olduğunu doğrulamıştır. Endüstriyel tesislerdeki çalışanlar daha yüksek aktivite seviyelerinde ve iş kıyafetleri ile çalışmakta olduklarından, bu araştırmanın ana bulgusu: yüksek metabolizma hızına sahip çalışanlar için konforlu ortam sıcaklığının daha düşük olabileceğidir. Bu doğrultuda endüstriyel tesislerde çalışanların iş kıyafeti durumları ISO 7730 Ek C'ye göre değerlendirildiğinde, saha çalışması sonuçlarında giysi izolasyonunun optimum çalışma sıcaklığında 0,9 ºC ile 2,2 ºC arasında değişime neden olabileceği görülmüştür. Bu saha çalışmasının yapıldığı endüstriyel tesiste sadece ısıtma sistemi kurulu olup, yıl boyunca klimalı bir ortam bulunmamaktadır. PMV-PPD modelinin yıl boyunca şartlandırılmış ortamlarda, doğal olarak havalandırılan ortamlara göre daha iyi performans gösterebileceği değerlendirilmiştir. Endüstriyel tesis binalarına yönelik tasarım ve işletme kuralları, çalışan verimliliğini ve iç mekan çevre kalitesi parametrelerini dikkate almalıdır. Yapılan saha çalışması sonuçları endüstriyel tesislerde ağır işlerde çalışanların, aktivite seviyesi ve kıyafet durumuna bağlı olarak ısıl konfor gereksinimlerinin (-1,0 < PMV <+1,0) olarak tanımlanabileceğini göstermiştir. Uygun olmayan ısıl konfor, çalışan verimliliğini bilişsel ve fiziksel olarak olumsuz etkilemektedir. Bu sonuçlar; yapı tasarımcıları ve mekanik tasarımcılar tarafından tasarlanan endüstriyel tesislerin, çalışanların konforunu ve üretkenliğini arttıracak şekilde daha iyi tasarlanmasına yardımcı olacaktır.