Enerji bitkileri tarımı için konumsal uygunluk ve maliyet analizi modellemesi üzerine bir araştırma: Eskişehir ili dallı darı örneği

Küresel enerji talebi her geçen gün artmaktadır. İklim değişikliğine yönelik kaygıları en aza indirecek ve fosil yakıtlara alternatif oluşturacak yeni nesil yakıt arayışı, temiz enerji kaynağı sunan enerji bitkisi tarımına ivme kazandırmıştır. Buradan hareketle doktora tez çalışması, Türkiye'de henüz yeterince tanınmayan verimli enerji bitkilerinden biri olan dallı darı bitkisi tarımına odaklanmakta, Eskişehir ilinde dallı darı tarımına yönelik uygun konumların ve maliyetlerin belirlenmesine yönelik üç temel aşama içermektedir. İlk aşamada dallı darının, Eskişehir ilinde yetiştirilme olanakları ağırlıklı çakıştırma yöntemi ile belirlenmiş, ikinci aşamada toplam maliyetler, ekstra maliyetler ve kâr gibi maliyet kalemleri kullanılarak ürün satış fiyatını belirlemeye yönelik maliyet analizi modellemesi yapılmıştır. Çalışmanın üçüncü aşaması, birinci ve ikinci aşamalar kapsamında belirlenen bulguların konumsal olarak entegrasyonuna yönelik özgün yaklaşım ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, dallı darı tarımı için çalışma alanının beş ölçekli skalada, %70'inin yüksek uygun (4) ve %30'unun ise orta uygun (3) sınıflarda yer aldığını göstermektedir. Maliyet analizi modeli ile dallı darı yetiştiriciliğinde olması gereken optimum arazi büyüklüğünün 50 ha olduğu ve %23 kârlılık ile 24 USD/ton ürün satış fiyatının alınabileceği tespit edilmiştir. Konumsal maliyet analizi sonuçları ise arazinin sahip olduğu özelliklere göre spesifik olarak değişiklik gösterecek kâr ve satış fiyatlarının belirlenmesinde etkili olmuştur. Türkiye'nin yenilenebilir enerji politikaları göz önünde bulundurularak yapılan bu doktora tezi ile örnek bir yaklaşım ve metodoloji sunulması ayrıca alandaki sınırlı sayıdaki literatüre katkı sağlaması hedeflenmektedir.