Enerji ithal eden ülkelerde yenilenebilir enerji tüketimi ve büyüme ilişkisi: OECD'den bulgular

Dünya genelinde artan nüfus ve hızlanan ekonomik büyüme, enerji talebini artırarak fosil kaynakları yetersiz olan ülkelerde enerji ithalatı ve enerjiye olan bağımlılığı yükseltmektedir. Enerji ithalatının ekonomik büyüme üzerinde bazı olumsuz etkilere yol açması, enerji faktörünün önemini daha belirgin hâle getirmekte ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelimi hızlandırmaktadır. Bu bağlamda, fosil enerji ithalatına bağımlı ülkelerde yerli yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş; enerji arz güvenliğini sağlama ve fosil yakıtlara kıyasla daha temiz olmaları gibi avantajlarıyla sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlama açısından öne çıkmaktadır. Bu potansiyel faydaları dolayısıyla, literatürde fosil enerji tüketimi yanında yenilenebilir enerji tüketiminin ekonomik büyümeyle olan ilişkisini inceleyen çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Ancak, özellikle enerji ithalatçısı ülkelerde yenilenebilir enerji tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki, fosil enerji ithalatından kaynaklanabilecek dış ticaret açıkları ve buna bağlı diğer ekonomik sorunları olumlu yönde etkileyebilme potansiyeli nedeniyle araştırılmaya değer bir konudur. Bu nedenle, bu çalışma enerji ithal eden OECD ülkelerinde yenilenebilir enerji tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisini analiz etmeyi amaçlamakta ve bu doğrultuda literatüre özgün bir katkı sunmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda, OECD içinde enerji ithalatçısı konumundaki ülkelerin yenilenebilir enerji tüketim oranları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada 1990–2020 yıllarını kapsayan otuz yıllık veri seti kullanılmış; yenilenebilir enerji tüketimi ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değişkenleri dikkate alınarak güncel ve uzun vadeli bir analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamındaki ülkelerin verileri, Dünya Bankası'nın Dünya Kalkınma Göstergeleri (DKG) veri tabanından elde edilmiştir. Bu çalışmada, literatürdeki pek çok çalışmadan farklı olarak heterojen panel yapısını dikkate alan Dumitrescu Hurlin Panel Nedensellik analizi yöntemi uygulanmıştır. Araştırma bulguları, net enerji ithal eden OECD ülkelerinde ekonomik büyümeden yenilenebilir enerji tüketimine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, büyüme oranlarının yükseldiği dönemlerde yenilenebilir enerji kullanımının artabileceğini göstermektedir. Dolayısıyla ekonomik büyümenin sekteye uğramaması için yenilenebilir enerji kaynaklarının güçlendirilmesi, bir politika önerisi olarak değerlendirilebilir. Öte yandan, iklim değişikliği, çevresel kaygılar ya da verimlilik artışı gibi nedenlerle yenilenebilir enerji kullanımında yaşanabilecek azalmanın ekonomik büyüme üzerinde olumsuz bir etkisinin olmayabileceği yönündeki bulgular, yenilenebilir enerji politikalarında verimlilik ve tasarrufu önceleyen stratejilerin de desteklenmesi gerektiğini göstermektedir.