Enflasyonla mücadelede maliye politikasının etkinliği: Irak örneği (2004-2024)

Enflasyonla mücadelede maliye politikasının rolünü dönemsel ve şok temelli olarak analiz eden bu çalışma, literatüre önemli katkılar sağlamaktadır. Bu bağlamda çalışma, Ocak 2004-Haziran 2024 dönemini içeren aylık verilere dayanarak Irak için maliye politikasının, enflasyon üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. FMOLS yöntemiyle yapılan uzun dönem katsayı tahminlerine göre maliye politikası farklı şok türleri altında değişken etkiler göstermektedir. Pozitif şoklar altında, bütçe dengesindeki bir iyileşme enflasyonu sınırlı ölçüde düşürürken, kamu harcamaları ve para arzındaki bir artış enflasyonu yükseltmektedir. Negatif şoklar altında, genellikle maliye politikası değişikliklerinin etkisi daha güçlü bir enflasyonist baskı yaratmaktadır. Diğer yandan Hatemi-J asimetrik nedensellik testinden elde edilen sonuçlar, pozitif şoklar altında enflasyon ile kamu harcamaları, kamu gelirleri, döviz kuru ve para arzı arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğunu göstermiştir. Ancak bu etkilerin negatif şoklar altında sınırlı kaldığı görülmüştür. Bu da, Irak gibi ekonomik ve siyasi kırılganlığa sahip ülkelerde mali değişkenlerin yarattığı etkilerin, önemli oranda şokların niteliğine göre şekillendiğini göstermektedir. Genel olarak çalışma, maliye politikasının enflasyon üzerindeki etkilerinin değişen nitelikte olduğuna işaret etmekte ve bu nedenle yaşanan şokların yönü ve dönemsel koşullar gibi birçok faktörün birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda maliye politikasının etkinliğinin sadece araç seçimine bağlı olmadığı, aynı zamanda bu araçların ne zaman ve hangi ekonomik koşullarda uygulandığı ile de yakından alakalıdır.