Engelli yatılı kurum bakımı çalışanlarının tükenmişlik ve iş doyum düzeyleri ve bunların bakım hizmetine yansıması: İstanbul örneği

Engelli bireylere yönelik sosyal hizmet uygulamalarından biri de, yatılı kurum bakım hizmetidir. Engelli yatılı bakım kurumlarında engelli bireylere yönelik insan haklarına yaraşır nitelikli bir bakım hizmetinin sunulması hususu, sosyal hizmet çalışanlarında tükenmişlik ve iş doyumunun araştırılmasını önemli hale getirmiştir. Bu araştırmanın amacı, İstanbul İl'inde Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne bağlı olarak hizmet yürüten engelli yatılı bakım kurumlarında görev yapan tüm sosyal hizmet çalışanlarının tükenmişlik ve iş doyum düzeylerini belirlemek, tükenmişlik ve iş doyum düzeylerinin engelli yatılı kurum bakımı çalışanlarının bakımdan etkilenme durumu üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma modeli olarak ilişkisel tarama modeli/deseni kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, İstanbul Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne bağlı olarak engelli bireylere hizmet sunan engelli yatılı bakım kurumu çalışanları oluşturmaktadır. Evrenin tamamının araştırmaya dahil edilmesi nedeniyle tam sayım yapılmıştır. Veri toplama tekniği olarak dört enstrümandan oluşan anket formu kullanılmıştır. Anket formunda engelli yatılı kurum bakımı çalışanlarının; sosyo-demografik ve çalışma yaşamına ilişkin özellikleri belirlemek amacıyla on dokuz sorudan, tükenmişlik düzeylerini ölçmek amacıyla Maslach Tükenmişlik Ölçeği'nden, iş doyum düzeylerini ölçmek amacıyla Hackman ve Oldham İş Doyum Ölçeği'nden ve bakımdan etkilenme durumlarını incelemek amacıyla Bakas Bakım Verme Etki Ölçeği'nden yararlanılmıştır. Veriler, anket formu aracılığıyla 26 Şubat 2024-24 Mayıs 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 23.0 paket proğramı kullanılmak suretiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; engelli yatılı kurum bakımı çalışanlarının genel tükenmişlik düzeylerinin düşük sayılabilecek bir seviyede olduğu, iş doyumlarının orta düzeyde olduğu ve bakımdan olumsuz yönde etkilendikleri tespit edilmiştir. Duygusal tükenme düzeyinin, engelli yatılı kurum bakımı çalışanlarının bakımdan etkilenme durumunu olumsuz yönde etkilerken kişisel başarı hissi ve iş doyum düzeyinin engelli yatılı kurum bakımı çalışanlarının bakımdan etkilenme durumunu düşük düzeyde, pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği saptanmıştır. Engelli yatılı bakım kurumlarında görev yapan sosyal hizmet çalışanlarının bakımdan olumlu yönde etkilenmesi noktasında çalışanların duygusal tükenmişliğini önlemeye, kişisel başarı hissi ve iş doyumu düzeyini artırmaya yönelik koruyucu, önleyici, geliştirici ve destekleyici çalışmaların yapılması yararlı görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Engelli yatılı kurum bakımı çalışanları, Tükenmişlik, İş doyumu, Bakımdan etkilenme durumu, Bakım yükü.