Adaptif yapay zeka ile B2 düzeyinde yazma becerisini geliştirme: Kişiselleştirilmiş öğrenme yaklaşımları ve onların ikinci dilde yazma becerisine etkisi

Bu çalışma, iki dönem boyunca yürütülen yapay zekâ (YZ) destekli İngilizce yazma öğretiminin, üniversite düzeyindeki İngiliz Dili Eğitimi (İDE) Anabilim Dalı, 1. sınıf öğrencilerinin yazmaya yönelik tutumları, algıları, yaşadıkları sorunlar ve yazma becerileri üzerindeki etkisini; ayrıca öğrencilerin yıl boyunca yapay zekâyı nasıl stratejik biçimde kullandıklarını incelemiştir. Çalışma, 56 birinci sınıf İDE öğrencisiyle yürütülen yarı-deneysel bir ön test/son test deseni ile bütünleştirilmiş eşzamanlı gömülü karma yöntem araştırma deseniyle gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler ön-test ve son-test olmak üzere deney (YZ-entegrasyonlu) ile kontrol gruplarının iki aşamalı ölçümlenen yazma becerisi puanları; ön-test, orta-test ve son-test olmak üzere üç aşamalı ölçümlenen yazma tutumları, yapay zekâ destekli yazmaya ilişkin algılar ve karşılaşılan sorunlardan oluşmuştur. Nitel veriler ise haftalık yansıtıcı günlükler ve yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Üçgenleme yaklaşımı, madde düzeyindeki nicel örüntüler ile nitel temaları bütünleştirmek amacıyla kullanılmıştır. Bulgular yazma yeterliklerinin her iki grupta da artmış olsa da deney grubunun çok daha yüksek kazanımlar elde ettiğini (d = 3.93'e karşı 0.68) ve son testte anlamlı bir üstünlük sergilediğini göstermiştir (d = 0.93). Nitel bulgular; dilbilgisel doğruluk, yapısal organizasyon, tür farkındalığı, üstbilişsel izleme ve stratejik revizyon becerilerinde önemli gelişmeler olduğunu doğrulamıştır. YZ destekli yazmaya yönelik algılar da genel olarak sürekli olumlu seyretmiş; dönem ortasında hafif bir artış ve dönem sonunda başlangıç seviyesine dönüş görülmüştür; ancak bu dalgalanma istatistiksel olarak anlamlı değildir. Bu küçük dalgalanmalar, gamifiye edilmiş revizyon, yükselen puanların görünürlüğü ve anlık YZ etkileşiminin yarattığı "balayı etkisi" (honeymoon/novelty effect) ile açıklanabilir. YZ kullanımı rutine dönüştükçe bu etkiler "rutinleşme etkisi" ile dengelenmiş; ancak öğrencilerin olumlu algıları yüksek düzeyde korunmuştur. Öğrenciler, yapay zekâyı öğretmenlerin yerine geçen bir unsur değil, onları tamamlayan bir işbirlikçi olarak görmüş ve araçların sınırlılıklarına ilişkin eleştirel farkındalık geliştirmiştir. Algılanan sorunlar ise dönem boyunca düşük ve sabit düzeyde kalmış; yalnızca maliyetle ilgili maddede istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş gözlenmiştir. Teknik güçlükler, çelişkili geri bildirimler ve etik ikilemler öğrencileri yıldırmak yerine YZ okuryazarlığını, eleştirel karar verme becerisini ve sorumlu akademik yazarlığı geliştirmiştir. Tutum sonuçları, öte yandan, yazmaktan alınan keyfe ilişkin maddelerde küçük fakat istatistiksel olarak anlamlı düşüşler ortaya koymuştur; ancak nitel bulgular, olumlu bir gelişimsel dönüşümü açıkça göstermiştir. Öğrenciler, yapay zekânın kaygıyı azaltması ve beklentileri netleştirmesi sayesinde başlangıçtaki korku ve belirsizlikten güven, rahatlık ve öz-yeterliğe doğru ilerlemiştir. Bu örüntüyü açıklayan önemli bir bulgu, öğrencilerin YZ araçlarını kullanarak sürekli tekrarlayan ve çok taslaklı yazma sürecine dâhil oldukça akademik yazmanın bilişsel gerekliliklerine ilişkin farkındalıklarının artmasıdır. Bu artan farkındalık ve sürekli revizyon döngüleri bilişsel yorgunluğa yol açmış; yazmanın eğlenceli bir etkinlikten ziyade akademik açıdan önemli ve yoğun çaba gerektiren bir beceri olarak algılanmasına neden olmuştur. Bu durum, yazma becerisindeki gelişime rağmen "keyif" boyutundaki düşüşü açıklamaktadır. Genel olarak yapay zekâ, öğretmen rehberliğinde kullanılan pedagojik bir iskelet görevi görerek geleneksel süreç odaklı yazma öğretimini güçlendirmiş ve öğrencilerin bilişsel, dilsel ve üstbilişsel gelişimini desteklemiştir. Bulgular doğrultusunda öğretmenlere yönelik çeşitli pedagojik çıkarımlar sunulmuş ve İngilizce yazma öğretmenlerinin bir rehber veya el kitabı olarak yararlanabileceği kapsamlı bir "Yapay Zeka Destekli İngilizce Yazma Ders Programı Kılavuzu" hazırlanmıştır.