Düzenli talep ortamında ulaşım maliyetleri ile ekonomik sipariş miktarı modeli

Envanter planlama bir şirketin en önemli çalışma bölümlerinden biridir.Talep tahminlerinin başarılı olarak yapılması ile stok seviyelerinin uygun seviyede tutulması hem üretim planı açısından hem de stok maliyetlerinin düzenli ve düşük devam etmesi için çok önemlidir. Yüksek stok seviyesi ile çalışılması paranın gereksiz yere bağlanmasına sebep olur ve efektif olarak kullanılmasını engeller.Globalleşen dünya ile şirketler dünyanın her yanından mamul, yarı mamul veya malzeme tedariki sağlamaktadır. Farklı bölgelerden farklı yükte mal getirtilmesi envanter planı ve maliyetlerini de önemli ölçüde etkilemektedir. Artık stok seviyelerinin hesaplanmasında malzemenin tüketim miktarı ve fiyatının yanında ulaşım maliyetlerinde hesaba katılması gereklidir. Bunun yanında tedarikçiden malzeme satın alınmasında farklı ödeme şekilleri de vardır. Peşin ödeme yapılması veya malzemenin stoka girdiği anda ödemenin yapılması da stok seviyelerinin belirlenmesinde önemli bir etkendir.Bu noktada klasik ekonomik sipariş miktarı modeli yetersiz kalmaktadır. Bu tezin amacı düzenli talep hareketlerinde ekonomik sipariş miktarı modelinin ulaşım maliyetleri ve ödeme şeklinin de hesaba katılarak farklı açıdan değerlendirilmesidir. Farklı ödeme şekillerinde ve farklı ulaşım alternatifleri arasından en düşük toplam maliyetin bulunmasıdır. Ancak tüm alternatiflerin maliyetlerinin de bulunması sayesinde stratejik açıdan diğer seçenekleri inceleme şansıda yakalanmış olacaktır. Oluşturulan modelin uygulaması X firmasının talebi düzenli olan belirli malzemeler üzerinde yapılmıştır ve stok seviyeleri optimum seviyeye getirilmesi hedeflenmiştir.Talep tahmin yöntemlerinin belirlenmesi için MINITAB programı kullanılmıştır. Malzemelerin tüketim hareketleri incelenerek tüketim talepleri düzenli olan malzemeler seçilerek model için örnekleme hazırlanmıştır. Bu gruba ait malzemelerin ulaşım çeşitleri, ulaşım süreleri ve 2010, 2011 yılına ait tüketim rakamları dataları toplanmış ve analiz edilmiştir. Son iki yıla ait olan talepler kullanılarak talep tahmin yöntemleri uygulanmış ve deterministtik hale getirilmiş, ulaşım çeşitleri ve ulaşım süreleri MS Excell programı kullanılarak standardize edilip problemde kullanılmıştır. Modelin süreçleri WTR910R malzemesi üzerinde uygulanıp sonuçlar incelenmiş, X firmasında devam eden sistem ile karşılaştırılmıştır.