Epiandrosteron bileşiğinin Penicillium olsonii küfü ile biyotransformasyonu

Canlıların büyüme ve gelişmesiyle doğrudan ilişkisi olmayan doğal ürünler, bu canlılara genellikle daha iyi yaşam koşulları sağlar. Doğal ürünler, özellikle diğer organizmalar üzerindeki etkileri nedeniyle dikkat çekerler. Bu bileşikler, yapısal çeşitliliklerinden dolayı ve biyosentezlerindeki benzerlikler göz önüne alınarak terpenler, alkaloidler, steroidler, fenolik bileşikler, özelleşmiş karbohidratlar, özelleşmiş peptitler, poliketitler, yağ asitleri ve yağ asitleri türevleri olarak sınıflandırılır. Steroidler, doğal ürünlerin önemli bir sınıfını oluşturur. Hayvan ve insan hücre zarlarındaki akışkanlığı düzenleyen kolesterol, en önemli ve en çok bilinen steroidlerden biridir. Kolesterol, safra asitleri, D3 vitamini ve steroid hormonlar gibi önem arz eden bileşiklerin öncüsüdür. Kolesterolden elde edilen steroid hormonlar, progestagenler (progestinler), androjenler, östrojenler, mineralokortikoidler, glukokortikoidler olmak üzere beş ayrı gruba ayrılır. Epiandrosteron (8), androjenler sınıfına ait bir steroid hormondur ve vücutta daha güçlü androjenler olan testosteron ve dihidrotestosteronun (DHT) öncüsü olarak görev yapar. Epiandrosteron (8), androjen metabolizmasının önemli bir metabolitidir. Enzimler veya enzim içeren mikroorganizma sporları, mikroorganizmalar, mikrozomlar, doku, organ, hücre kültürleri dahil olmak üzere biyolojik sistemlerin, kendi doğal substratları olmayan kimyasal maddelerde meydana getirdiği değişimlere biyotransformasyon denir. Mikroorganizmalarla yapılan biyotransformasyonlarda genellikle küfler, mikrobiyal algler, mayalar ve bakteriler kullanılır. Günümüzde hormonlar ve ilaçlar gibi pek çok önemli kimyasal maddenin üretimi, çoğunlukla mikrobiyal biyotransformasyonlar yoluyla gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada, epiandrosteron (8) bileşiği Penicillium olsonii MRC 500780 küfü kullanılarak biyotransformasyona tabii tutuldu. Penicillium olsonii için besiyeri hazırlandı, erlenlere bölüştürüldü ve otoklavda sterilizasyon işlemi gerçekleştirildi. Steril koşullar altında P. olsonii MRC 500780 küfü erlenlere eklenerek 3 gün inkübe edildi. Epiandrosteron (8) bileşiği de steril koşullarda erlenlere ilave edilip 5 gün daha inkübe edildi. İnkübasyon süresi sonunda filtre edilen besiyerindeki maddeler etil asetat ile ekstrakte edildi. Etil asetat evaporatör yarıdmıyla buharlaştırıldı ve elde edilen kalıntıdaki maddeler kolon kromatografisiyle saflaştırıldı. Yapı belirleme yöntemleri olarak erime noktası tayini, NMR ve IR spektroskopisi kullanıldı ve P. olsonii MRC 500780 ile substratın inkübasyonu sonucunda 15α-hidroksi-5α- androstan-3,17-dion (18), 3β,15α-dihidroksi-5α-androstan-17-on (19), 3β,11α- dihidroksi-5α-androstan-17-on (20) ve 3β,7α-dihidroksi-5α-androstan-17-on (21) metabolitlerinin oluştuğu belirlendi.