Epilepsiye eşlik eden tremor: Etiyolojisi, sıklığı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi

Giriş ve Amaç: Bu çalışma, epilepsi hastalarında tremor gelişim sıklığını, klinik ve demografik özelliklerle ilişkisini ve anti-nöbet ilaçlarıyla (ANİ) olan bağlantısını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Epilepsiye eşlik eden tremorun yalnızca ilaç yan etkisi mi yoksa epileptik ağ disfonksiyonunun bir yansıması mı olduğu ve bu tremorun hastaların yaşam kalitesine nasıl etki ettiği sorusu, çalışmanın temel araştırma konusunu oluşturmuştur. Gereç ve Yöntem: 2022–2025 yılları arasında epilepsi tanısı almış 200 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların demografik verileri, nöbet tipi, epilepsi etiyolojisi, EEG ve kranyal MRG bulguları, kullandıkları ANİ'ler ve tremor varlığı değerlendirilmiştir. Tremorun yaşam kalitesi üzerine etkisi Esansiyel Tremor Yaşam Kalitesi Anketi (QUEST) ile ölçülmüştür. İstatistiksel analizler SPSS 25.0 programı ile yapılmış, anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 27,7 ± 8,6 yıl olup, katılımcıların %52'si kadındı. Tüm örneklemde tremor görülme oranı %34,5 olarak bulundu. Tremor, en sık valproik asit (VPA) kullananlarda gözlendi (%60,4), bunu levetirasetam (%40,2) ve karbamazepin (%33,3) kullananlar izledi. Lamotrijin kullananlarda tremor oranı belirgin şekilde daha düşüktü (%30,8). Lezyonel tremor olgularında geçmişte travma, ameliyat veya serebrovasküler hastalık öyküsü anlamlı düzeyde yüksekti (p = 0,018). Epilepsi etiyolojisi açısından idiyopatik epilepsi (%67) en sık görülen tipti. Jeneralize tonik-klonik nöbetler (%76) en yaygın nöbet tipi olurken, miyoklonik nöbet oranı tremorlu hastalarda anlamlı biçimde yüksek bulundu (p = 0,025). EEG bulgularında, epileptiform deşarjlar tremorlu gruplarda %53–62 oranında görülürken, tremorsuz grupta bu oran %34,4'tü. Kranyal MRG değerlendirmelerinde lezyonel tremor grubunun tamamında yapısal anormallikler (kortikal atrofi, gliotik alanlar veya eski enfarkt sekelleri) saptandı. QUEST sonuçları, tremor varlığının özellikle ince motor beceriler, yazı yazma ve günlük yaşam aktiviteleri üzerinde belirgin kısıtlayıcılık yarattığını ortaya koydu (ortalama puan 46,2 ± 11,4). Sonuç: Tremor, epilepsi hastalarında sık görülen bir eşlikçi bulgu olup, hastaların yaklaşık üçte birinde ortaya çıkmaktadır. VPA kullanımı tremor riskini artırmakla birlikte, bu durum yalnızca ilaca bağlı bir yan etkiyle açıklanamaz. Tremorun epilepsiyle birlikte görülmesi, kortikal hipereksitabilite ve serebello-talamo-kortikal ağ disfonksiyonu gibi ortak nörofizyolojik mekanizmalara işaret etmektedir. Epilepsi tedavisinde tremorun erken fark edilmesi, tedavi planının bireyselleştirilmesi ve yaşam kalitesinin korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Epilepsi, tremor, valproik asit, anti-nöbet ilaçlar, yaşam kalitesi