Postklasik dönem kelam iliminde epistemoloji ve Saʿd al-Dīn al-Taftāzānī'nin eserlerinde delil kavramı

Sa'düddîn et-Teftâzânî'nin (ö. 792/1390) eserleri, İslam düşünce tarihinde bir dönüm noktası oluşturmuş ve son yıllara kadar İslami eğitimin merkezinde yer almıştır. İslam dünyasındaki geleneksel müfredattan kopuş ve 5/11. yüzyıldan sonra teolojideki felsefi araştırmaların sunacak önemli bir şeyi olmadığı şeklindeki aksiyomatik öncül nedeniyle, Taftāzānī'nin eserlerinin merkezi konumu ortadan kalktı. Neyse ki, çağdaş bilim bu öncülleri sorgulamış ve Teftāzānī gibi âlimlerin ortaya çıktığı Klasik Sonrası Döneme ilgi göstermeye başlamıştır. Bununla birlikte, şerh geleneği ve son derece teorik metinler konusundaki anlayış eksikliğinden dolayı şimdiye kadar çok az ilerleme kaydedilmiştir. Bu araştırma, kelam ilminin en etkili âlimlerinden biri tarafından yazılan en temel konulardan bazılarına ışık tutmaktadır. Birinci amaç, şerh geleneğinin önemli özelliklerini açıklığa kavuşturmak ve aynı yazarın farklı eserlerde aldığı karşıt görüşlere ilişkin kafa karışıklığını ortadan kaldırmaya yardımcı olmaktır. İkinci amaç, müteahhirun dönemi âlimlerinin kelam ilmini nasıl tarif ettiklerini, epistemoloji ve kelam ilmi arasındaki ilişki ile ilgili görüşlerini ve kelam ilminin en temel kavramsal araçlarını nasıl sunduklarını göstermektir. Nihai amaç, bahsi geçen âlimlerin delil kavramını ve akli ve nakli delilin rolünü nasıl tartıştıklarını araştırmaktır. Örnek çalışmalar, muhtelif kelami konuların daha önce tartışılan epistemoloji ve delil konularıyla nasıl ilişkili olduğunu gösterecektir.