Epiteliyal over tümörlerinde p53 ve c-erbB-2 ekspresyonunun klinik ve patalojik faktörler ile ilişkisi

ÖZET Over kanseri, kadın genital sistem kanserleri içinde nispeten daha az görülmesine karşın, jinekolojik kanserler içinde en sık ölüme sebebiyet verenidir. Uzun süre spesifik bir bulgu vermediğinden, tanı genellikle ileri evrelerde konulur ve bu nedenle tedavi şansı azalır. Epiteliyal over kanserinin etiyolojisi tam olarak bilinmemekle birlikte özellikle genetik değişikliklerin etkili olduğu düşünülmektedir. Kanserin genetik bir hastalık olarak kabul edilmesi ile birlikte tümör supresör gen ve proto-onkogen olarak adlandırılan iki gen tipi tespit edilmiştir. Bir tümör supresör gen olan p53 ve bir proto-onkogen olan c-erbB-2'nin çeşitli kanserlerde değişmiş olarak saptanması ile bunların kanserin çok basamaklı gelişiminde rol oynadıkları ileri sürülmüştür. Çalışmamızda, benign, borderline ve malign epiteliyal over neoplazisi tanılarıyla hastanemizde tedavileri yapılan toplam 83 olgunun parafine gömülü bloklarında immunohistokimyasal boyama metodu ile p53 ve c-erbB-2 ekspresyonu araştırıldı ve klinik ve histopatolojik faktörler ile ilişkisi incelendi. Çalışmada p53 immunoreaktivitesi benign grupta hiç saptanmazken, borderline ve malign gruplarda sırasıyla %10 ve %33.3 olarak bulunmuştur. Seröz tip kanserlede p53 immunoreaktivitesi diğer histolojik tiplere göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.01). Ayrıca, primer cerrahi sonrası makroskopik rezidüsü kalan hastalarda, rezidüsü olmayanlara göre p53 pozitifliği anlamlı olarak yüksekti (p<0.05). c-erbB-2 pozitifliği ise benign, borderline ve malign gruplarda sırasıyla %9.6, %10 ve %35.7 olarak gözlendi. Ancak, klinik ve histopatolojik faktörler ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi saptanmadı. 42Epiteliyal over kanserlerinin gelişiminde ve / veya ilerlemesinde çok sayıda karmaşık genetik değişikliklerin rolü olduğu artık kesin olarak anlaşılmıştır. Bu çalışmada, bunlardan ikisinin, p53 ve c-erbB-2'nin, bu kanserlerin yaklaşık olarak üçte birinde değişime uğradığını gösterdik. Onkogenezde rol alan diğer tümör supresör genlerin ve onkogenlerin belirlenmesi ve bunların hastalığın prognozunu ve tedaviye yanıtını nasıl etkilediklerinin tam olarak anlaşılması ile over kanseri mücadelesinde yeni aşamalar kaydedilecektir. 43