EPS ve atık lastik içeren hafif dolgunun performansının araştırılması

Geoteknik mühendisliğinde karşılaşılan problemlerden birisi yumuşak ve kendini tutamayan zeminlerdir. Bu tür zeminlerin iyileştirme yöntemlerinden birisi de üzerine zemin dolgusu yerine hafif dolgular teşkil edilerek zemine etki eden yükleri azaltmaktır. Ayrıca hafif dolgular istinat duvarı gibi dayanma yapılarının geri dolgusunda kullanılarak yapıya gelen kuvvetleri azaltmaktadır. Benzer şekilde şehir merkezlerindeki yer altı yapılarına gelen yükleri azaltmak için de hafif dolgular kullanılabilmektedir. Bu çalışmada hafif dolgu malzemesi olarak EPS (Genleştirilmiş Polistiren Köpük), atık lastik, kum ve çimento malzemelerinden oluşan hafif dolgunun geoteknik özellikleri araştırılmıştır. Bunun için Taguchi Deney Tasarım Yöntemi ile tasarım tablosu oluşturulmuştur. Tasarımlarda ağırlıkça çimento/karışım (EPS+ atık lastik+ kum) oranı 8/1, 10/1, 12/1, 14/1 ve 16/1'dir. Tasarımlarda çimento/karışım oranı sabit tutulmuş, karışım içerisindeki EPS ve atık lastik ağırlıkça %10 ile %50 arasında değişen oranlar kullanılmıştır. Bir çimento/karışım oranı için 5 tasarım ve toplamda 25 tasarım oluşturulmuştur. Hazırlanan numuneler üzerinde serbest basınç deneyi, Kaliforniya taşıma oranı (CBR), permeabilite deneyi ve donma çözülme deneyleri yapılarak hafif dolgu için uygun karışım oranı araştırılmıştır. 21. tasarımın 28 günlük kür süresi sonunda yoğunluğu 1.342 g/cm3 değerleri en yüksek bulunmuştur. 5. tasarımın 28 günlük kür süresi sonunda yoğunluğu 0.360 g/cm3 değerleri ile en düşük bulunmuştur. Deneyler sonucunda karışımlarda çimento oranların artmasıyla dayanımın arttığı ve EPS oranı arttığında ise dayanımın azaldığı görülmüştür. Bu tezde kullanılan oranlar dikkate alındığında tasarımlardaki atık lastiğin dayanımda etkili olmadığı anlaşılmıştır.