A study on tunneling support systems with RMR and Q methods for Erdemli-Silifke-Taşucu tunnel project

Doğal kaya kütlesi, diğer mühendislik malzemelerinin aksine belirli bir jeolojik ortamda oluşmakta ve değişen özelliklere sahip farklı kaya türlerinin ve yapısal düzlemlerin kombinasyonlarından oluşmaktadır. Kaya kütlesinin karmaşıklığı nedeniyle, mühendislik bilgi ve deneyime dayalı olarak kaya kütlesi, kalite ve dayanıma göre farklı sınıflara ayrılmaktadır. Tünel projeleri için gerekli geomekanik dayanım parametreleri, tünel güzergahı boyunca yapılan jeolojik değerlendirmeler ve laboratuvar deneyleri aracılığıyla belirlenmiştir. Kaya kütlesinin davranışını matematiksel olarak modelleyebilmek için kaya kütlesi derecelendirme sistemlerinden türetilen ilişkiler, Jeolojik Dayanım İndeksi (GSI) kavramı ve literatürde bulunan değerler kullanılarak belirlenmiştir. Saha çalışmalarından toplanan tüm bilgilerin analiz edilmesi, deneysel ve analitik yöntemler kullanarak tünel kazıları ve destek sistem tasarımları için değişkenler belirlenmiştir. Bu çalışma, T-8 tünel inşaatı sırasında karşılaşılan dayanım sorunlarını ele almak üzere geliştirilen bir sayısal model ile gerçek durum arasındaki durumu karşılaştırmaktadır. 13. bölgede Erdemli-Silifke-Taşucu T-8 güney tünel tüpü (km: 175+640-175+950) ile T-8 kuzey tünel tüpü (km: 175+700-176+084) arasındaki tünel destek sistemlerini sonlu elemanlar (SE) analiz yöntemi kullanılarak incelemiştir. Tünel ayna kazıları sırasında jeolojik ve geoteknik çalışmalar yürütülmüş olup, Kaya Tünel Kalite İndisi (Q) ve Kaya Kütle İndeksi (RMR) sınıflandırmaları ile deformasyon ölçümleri hazırlanmıştır. Sayısal modelde tahmin edilen destek sistemlerinin gerçek uygulama ile uyumu analiz edilmiştir. Tünel destek sistemleri mevcut jeolojik ve geoteknik verilere dayalı olarak belirlenmiştir. Kazı ve destek imalatı sırasında karşılaşılan jeolojik yapı ile tahmin edilen modelin uyumlu olduğu görülmüştür. Tünel kazısı sırasında öngörülen destek sistemlerinde revizyon gerekmediğinden, sayısal model doğrulandığı ve başarılı olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Tünel, kaya sınıflamaları, tünel destekleme sistemleri, sayısal modelleme.