Ergan Dağı (Erzincan)'nın farklı yüksekliklerinde yetişen bitkilerin antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi

Bu çalışma, Erzincan ili sınırları içerisinde yer alan Ergan Dağı'nın 1500 m ile 3000 m rakım aralığında doğal olarak yayılış gösteren bitki türleri üzerine gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında 1500 m'de (Glaucium leiocarpum Boiss., Astragalus ornithopodioides Lam., Alcea calvertii (Boiss) Boiss.), 2000 m'de (Globularia trichosantha Fisch. & C.A. Mey, Hypericum scabrum L., Tanacetum mucroniferum Hub. Mor. Et Grierson, Inula oculus-christi L., Onobrychis cornuta (L.) Desv., Barbarea auriculata Hausskn. Ex Bornm), 3000 m'de (Scorzonera sericea DC., Hedysarum erythroleucum Boiss., Astragalus nezaketiae A. Duran & Aytaç) farklı rakımlarda yetişen toplam 12 bitki türü seçilmiştir. Bitkilerin yaprak, dal ve kök organlarından örnekler alınıp metanol ekstaksiyonu yapılarak toplam fenolik (TPC) ve flavonoid (TPF) içeriği ile antioksidan aktivite (DPPH, FRAP) miktarlarının analiz edilmiştir. Antioksidan aktiviteleri incelendiğinde; Globularia trichosantha bitki türünde en yüksek değerler belirlenmiştir. DPPH aktivitesi yaprakta 47,86±1,70, dalda 108,09±1,29, kökte ise 60,57±0,74 olarak ölçülmüştür. Fenolik içerik ise yaprakta 82,56±0,46, dalda 56,71±2,12, kökte ise 59,75±2,11 olarak tespit edilmiştir. FRAP aktivitesi yaprakta 54,87±1,54, dalda 41,09±3,06, kökte ise 48,95±2,73 olarak belirlenmiştir. Flavonoid içerik verileri ise Globularia trichosantha yaprakta 59,81±2,31, dalda 31,62±3,55 olarak tespit edilirken, Hypericum scabrum kökte 35,71±2,73 olarak belirlenmiştir. Analiz sonuçları SPSS 22 programı ile değerlendirilmiş ve farklı rakımlarda bitkilerin fenolik ve flavonoid içerikleri ile antioksidan aktiviteleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Özellikle biyoaktif bileşenler ile antioksidan aktiviteler arasında güçlü bir pozitif korelasyon olduğu gözlenmiştir. Bulgular, rakımın bitkilerin biyoaktif bileşenleri ve antioksidan potansiyeli üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle 2000 m rakımında yetişen Hypericum scabrum, Tanacetum mucroniferum ve Globularia trichosantha türleri, gösterdikleri antioksidan performans ile farmasötik araştırmalar açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir.