Ergenlerde bilişim teknolojileri kullanımı ile dijital bağımlılık ve psikolojik zihinlilik arasındaki ilişkinin incelenmesi

ERGENLERDE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI ile DİJİTAL BAĞIMLILIK ve PSİKOLOJİK ZİHİNLİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ Dilan ALTÜN Tez Danışmanı: Doç. Dr. Burcu DEMİR GÖKMEN Amaç: Ergenlerde bilişim teknolojileri kullanımı ile dijital bağımlılık ve psikolojik zihinlilik arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Materyal ve Yöntem: Değişkenler arasındaki ilişkinin belirlenmesi için ilişkisel tarama modeli kullanılan bu araştırma Ağrı ili Eleşkirt ilçesinde 15.03.2024-10.06.2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Eleşkirt ilçesindeki lise öğrencileri oluşturmuştur ve basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 310 lise öğrencisi de araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırma sürecinde veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, Bilişim Teknolojileri Kullanım Ölçeği (BTKÖ), Ergenler için Dijital Bağımlılık Ölçeği (EDBÖ) ve Ergenler için Psikolojik Zihinlilik Ölçeği (EPZÖ) ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans (ANOVA), Pearson korelasyon analizleri ve Tukey post-hoc testi kullanılmıştır. Tüm bu analizlerde SPSS programından yararlanılmıştır. Analizlerde p<0,05 (%95 güven aralığı) anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Bulgular: Araştırmadaki ergenlerin %64,2'si kadındır, %85,5'inin akıllı telefonu, %70,6'sının sosyal medya hesabı vardır ve yaş ortalamaları 15,38±1,08'dir. Ergenlerin bilişim teknolojilerini kullanımlarının, dijital bağımlılıklarının ve psikolojik zihinliliklerinin orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Araştırmada ergenlerin bilişim teknolojilerini kullanımları ile dijital bağımlılıkları arasında pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Araştırmada ergenlerin psikolojik zihinlilikleri ile bilişim teknolojilerini kullanımları arasında bir ilişki yoktur. Ergenlerin psikolojik zihinlilikleri ile dijital bağımlılıkları arasında bir ilişki yoktur. Sonuç: Ergenlerin bilişim teknolojilerini kullanımları, teknolojik aygıtları ve uygulamaları kullanımları arttıkça dijital bağımlılıkları artmaktadır. Ergenlerin psikolojik zihinlilikleri ile bilişim teknolojilerini kullanımları ve dijital bağımlılıkları arasında bir ilişki bulunmadı. Ergenlerin psikolojik zihinliliklerini arttıracak ve bilinçli teknoloji kullanımı konusunda farkındalığı geliştirecek psikoeğitim programlarının düzenli aralıklarla yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Bilişim, Dijital Bağımlılık, Ergen, Psikolojik Zihinlilik, Teknoloji.