Ergenlerde siber zorbalığın utangaçlık ve bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ergenlerin siber zorba ve kurban olma durumlarını utangaçlık ve bazı demografik değişkenler açısından incelemektir. Araştırmada betimsel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Malatya'daki genel liseler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini, 2009–2010 Eğitim-öğretim yılında yedi genel lisede 9, 10 ve 11. Sınıfa devam eden 491'i kız 418'i erkek olmak üzere toplam 909 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplamada Siber Zorbalık Envanteri, Utangaçlık Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Veri analizinde SPSS-17 kullanılmış; bağımsız gruplar için t-testi (Independent Samples Test), tekyönlü varyans analizi (One-Way-Anova), basit-ikili regresiyon ve Scheffe çoklu karşılaştırma ve kategorik değişkenler için Kay-Kare (Chi-Square χ2) testi kullanılmıştır. Bütün analizlerde %95 güven aralığı esas alınmıştır.Araştırma sonucunda; öğrencilerin %6,6' sının siber zorba, %6,4'ünün siber kurban ve %6,2'sinin siber zorba/kurban olduğu bulunmuştur.Erkek öğrenciler, kız öğrencilerden anlamlı düzeyde daha çok siber zorba ve kurban olmaktadır. Aylık gelir ve internet kullanım süresi arttıkça öğrencilerin siber zorba ve kurban olma eğiliminin de anlamlı düzeyde artış gösterdiği, cep telefonu kullanım süresinin ise sadece siber zorbalıkla anlamlı düzeyde ilişkili bir değişken olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin bilgisayar/internet kullanım yetkinliklerini algılayış düzeyleri yükseldikçe siber zorba ve kurban olma eğiliminin anlamlı düzeyde artış gösterdiği bulunmuştur.Utangaç öğrencilerin anlamlı düzeyde daha az siber zorbalığa karıştıkları ancak, utangaçlıkla siber kurban olma arasında her hangi bir ilişki olmadığı ve utangaçlığın siber zorbalığı negatif yönde ve anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur.Kız öğrencilerin, erkek öğrencilerden anlamlı düzeyde daha "utangaç" oldukları, aylık gelir ve anne-babanın eğitim düzeyi yükseldikçe, utangaçlık düzeyinin anlamlı düzeyde düştüğü bulunmuştur.Yüksek utangaçlık puanına sahip öğrencilerin anlamlı düzeyde daha az cep telefonu ve internet kullandıkları bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Siber Zorbalık, Siber Zorba, Siber Kurban, Utangaçlık,Zorbalık.